DAO เป็นตัวย่อของ Decentralized Autonomous Organization หรือแปลเป็นภาษาไทยได้ว่า “องค์กรอัตโนมัติแบบกระจายศูนย์” โดยองค์กรที่ว่านี้สามารถทำงานได้ด้วยตัวเองผ่านการเขียนรหัสซอฟต์แวร์ (Software Code) จึงทำให้ไม่มีใครสามารถแทรกแซงการทำงานขององค์กรได้

DAO ทำงานอย่างไร?

การเริ่มต้นการทำงานของ DAO จะต้องเริ่มจากการเขียนซอฟต์แวร์กำหนดกฏต่าง ๆ และข้อตกลงขององค์กร จากนั้นจึงเปลี่ยนซอฟต์แวร์นั้นเป็น Smart Contracts อย่างเช่น บนเชน Ethereum ในขั้นตอนนี้ยังคงจำเป็นต้องใช้บุคคลที่สามหรือมนุษย์ในการตรวจสอบกิจกรรมต่าง ๆ ของระบบ


เมื่อ Smart Contracts ถูกเปิดใช้งาน (Activated) กฎต่าง ๆ ที่เขียนไว้จะถูกบังคับใช้กับสมาชิกภายในองค์กรอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ สมาชิกของ DAO นั้นมีสิทธิ์เข้าร่วมบริหารโดยการ “โหวต” หรือ “เสนอนโยบาย” ซึ่งสิทธิ์ที่ว่านี้ในหลายโปรเจกต์จะดูจากจำนวน Governance Token สมาชิกผู้นั้นถือครอง


“นโยบาย” หรือข้อเสนอใดที่ได้รับการโหวตมากพอจะถูกนำไปพัฒนาหรืออัปเดตเข้ากับโปรเจกต์โดยอัตโนมัติผ่านการทำงานของ Smart Contract

ข้อดีของ Decentralized Autonomous Organization หรือ DAO

- มีความโปร่งใสในการบริหาร เนื่องจากโค้ดคำสั่งที่เป็นกฎหรือข้อตกลงใน Smart Contracts จะถูกเปิดเผยอย่างสาธารณะ และเมื่อ Smart Contracts เริ่มต้นทำงานแล้ว แทบจะเป็นไปไม่ได้ที่จะสามารถแก้ไขหรือเขียนกฎขึ้นมาใหม่

- ผู้สร้าง DAO ไม่ได้มีอำนาจเหนือกว่าสมาชิก ทันทีที่ Smart Contracts เริ่มทำงาน การบริหารจะดำเนินการด้วยตัวเองตามโค้ดที่ได้เขียนไว้

- ลดต้นทุนในการบริหาร เพราะ DAO ไม่ใช้คนในการบริหาร โดยซอฟต์แวร์จะจัดการทุกอย่าง

- ทุกคนมีสิทธิ์เสนอความคิด สมาชิกทุกคนสามารถนำเสนอไอเดียในการบริหาร หากสมาชิกอื่นเห็นด้วยก็สามารถร่วมโหวตเพื่อผ่านร่างได้ ต่างจากองค์กรแบบเดิมที่อำนาจในการตัดสินใจมักจะขึ้นอยู่กับซีอีโอเป็นหลัก


แม้ DAO จะฟังดูดี แต่ก็ยังมีความท้าทายอีกหลายอย่างในอนาคต ก่อนที่จะถูกนำไปใช้ในวงกว้าง ทั้งในด้านความปลอดภัย เนื่องจากโค้ดใน Smart Contract สามารถเปิดดูได้แบบสาธารณะ จึงเป็นเรื่องง่ายที่แฮกเกอร์จะเข้ามาศึกษาเพื่อหาช่องโหว่ในการโจมตี


หรือในด้านที่ยังไม่มีกฏหมายรองรับชัดเจน ไม่ครอบคลุม ซึ่งมีหลายประเทศยังมองว่า DAO (รวมถึงคริปโตฯ) เป็นกิจกรรมที่หมิ่นเหม่ต่อข้อกฏหมาย เนื่องจากเป็นระบบที่อำนาจของรัฐบาล หรือสถาบันการเงินไม่สามารถเข้าไปควบคุมได้

ตัวอย่าง DAO ที่น่าสนใจได้แก่

- Uniswap : กระดานแลกเปลี่ยนสกุลเงินดิจิทัลแบบกระจายศูนย์ (Decentralized Exchange) ที่สร้างขึ้นบน Ethereum โดยมีโทเคน UNI เป็น Governance Token

- dydx : กระดานแลกเปลี่ยนสกุลเงินดิจิทัลแบบกระจายศูนย์ที่มีฟังก์ชันพิเศษอย่างการเทรดแบบมี Leverage และการซื้อขายอนุพันธ์ โดย dydx มี Governance Token คือ DYDX