Ray Dalio นักลงทุนระดับตำนานและผู้ก่อตั้ง Bridgewater Associates ชี้ตลาด AI ได้เข้าสู่ภาวะฟองสบู่ไปแล้ว

โดยเขากล่าวว่า ตอนนี้ตลาดหุ้นโดยเฉพาะกลุ่มที่เกี่ยวกับ AI ได้เดินหน้าเข้าสู่โซน “ฟองสบู่” ไปแล้วกว่า 80% โดยเขามองว่าการทุ่มเงินลงทุนไปที่โครงสร้างพื้นฐานของ AI กำลังดันราคาหุ้นให้สูงกว่าปัจจัยพื้นฐานจริงๆ


อย่างไรก็ตาม Dalio ชี้ว่า “ฟองสบู่ไม่ได้แตกเพราะกำไรบริษัทไม่ดี แต่จะแตกเมื่อผู้คน ต้องการเงินสด และจำเป็นต้องขายสินทรัพย์ทิ้งเพื่อเอาเงินไปใช้จ่ายหรือชำระหนี้“

คำเตือนนี้ดูจะไม่ได้เป็นแค่ทฤษฎีอีกต่อไป เพราะตอนนี้นักลงทุนรายใหญ่เริ่มขายหุ้น AI ออกมาแล้ว

• กองทุนของ Peter Thiel ขายหุ้น Nvidia ที่ถืออยู่ทั้งหมดในไตรมาส 3/2025 มูลค่าราว 100 ล้านดอลลาร์

• SoftBank ก็ขายหุ้น Nvidia ทั้งหมดเช่นกัน ได้เงินกลับมา 5.8 พันล้านดอลลาร์ เพื่อไปลงทุนในโปรเจกต์ AI อื่น เช่น OpenAI และศูนย์ข้อมูล “Stargate”

แม้ทั้งสองรายจะยังเชื่อในศักยภาพของ AI แต่การขายหุ้นขนาดใหญ่ (core holdings) ของพวกเขาถือเป็น “สัญญาณผิดปกติ” ที่นักวิเคราะห์มองว่าอาจสะท้อนความกังวลต่อมูลค่าที่สูงเกินไป (overvaluation) ซึ่งในประวัติศาสตร์ ฟองสบู่หลายครั้งก็เริ่มจากการที่ผู้เล่นรายใหญ่ “ทยอยลดความเสี่ยงแบบเงียบ ๆ” เช่นนี้เอง

สถานการณ์ปัจจุบันทำให้เห็นว่า ตลาด AI เข้าใกล้จุดที่ฟองสบู่จะแตกมากขึ้น แต่ยังไม่มีตัวกระตุ้นให้แตกในทันที

โดยการประเมินว่าฟองสบู่ AI ใกล้แตกหรือยัง ต้องดูหลายสัญญาณสำคัญที่มักจะเกิดขึ้นพร้อมกันหรือในเวลาใกล้เคียงกัน เช่น:

1. ราคาหุ้นสูงเกินจริงไปมาก (Valuation Extremes)

2. นักลงทุนสถาบันเทขายหุ้นออก (Institutional / Insider Selling)

3. ภาวะสภาพคล่องเริ่มตึงตัว (Liquidity Stress )

4. ความเสี่ยงเศรษฐกิจมหภาคปรากฏ (Macro Risks)

ซึ่งในตอนนี้ ตัวชี้วัดบางตัวก็ส่งสัญญาณถึงความเปราะบางอย่างชัดเจน เช่น

1.ราคาหุ้นสูงเกินพื้นฐานมาก

ตอนนี้หุ้นที่เกี่ยวกับ AI หลายตัวมีราคาซื้อขายที่สูงถึง 30–200 เท่าของรายได้ต่อปี (P/S ratio) ในขณะที่หุ้นเทคทั่วไปมักอยู่แถวประมาณ 4–8 เท่า ตัวอย่างเช่น หลายบริษัท data center ซื้อขายที่กว่า 40 เท่าของ EBITDA หรือ Nvidia ซื้อขายที่ 30 เท่าของรายได้ต่อปี ซึ่งถือว่าสูงผิดปกติสำหรับอุตสาหกรรมชิป โดยงานวิจัยหลายชิ้นระบุว่าตอนนี้ตลาดกำลังกำหนด “ราคาจากความหวังในอนาคต” มากกว่า “ผลลัพธ์จริงที่เกิดขึ้นแล้ว”

2.นักลงทุนสถาบันขายหุ้นออกอย่างเห็นได้ชัด

การขายหุ้น Nvidia ของ Thiel และ SoftBank คือการลดพอร์ตในหุ้นที่เป็นแกนหลักของกระแส AI ซึ่งจำนวนการขายที่ใหญ่ขนาดนี้มีผลต่อความเชื่อมั่น เพราะในตลาดรอบก่อนๆ การขายลักษณะนี้มักเกิดก่อนที่ราคาจะเริ่มปรับลงแรง

3.ความเสี่ยงทางเศรษฐกิจใหญ่กดดันตลาด

ในปัจจุบัน ระดับหนี้ทั่วโลกสูงเป็นประวัติการณ์ ซึ่งหากดอกเบี้ยตึงตัวหรือมีการปล่อยสินเชื่อยากขึ้น นักลงทุนหลายรายจะหาเงินสดไม่ทัน และถึงแม้จะยังไม่มีเหตุการณ์ไม่คาดฝันจากนโยบายใหญ่ๆ เกิดขึ้น แต่ความเสี่ยงจาก นโยบายภาษีใหม่, กฎระเบียบ AI, หรือ หนี้สาธารณะที่พุ่งสูง ก็สามารถเร่งให้เกิดแรงขายได้ง่ายขึ้น กล่าวได้ว่าระบบกำลังมีความเปราะบาง และถ้าเกิดแรงสั่นสะเทือนเพียงเล็กน้อย ฟองสบู่ก็พร้อมแตก


อย่างไรก็ตาม ยังมีตัวชี้วัดที่ยังไม่แตะจุดวิกฤติ โดย Dalio มองว่ายังไม่ถึงจุดที่ตลาดจะ “ถูกบังคับขายแบบวงกว้าง” (forced selling) และนโยบายการเงินมีโอกาสตึงตัว แต่ก็ยังไม่มีสัญญาณว่าธนาคารกลางสหรัฐฯ จะออกนโยบายการเงินแบบเข้มงวดกว่านี้ในเร็วๆ นี้ นอกจากนี้ ตัวชี้วัดด้านสภาพคล่องก็ยังไม่มีสัญญาณภาวะตึงตัวรุนแรง


แต่ที่สำคัญคือ ความต้องการ AI ยังแข็งแรง, รัฐบาลหลายประเทศยังสนับสนุนอุตสาหกรรม AI, และบริษัทมากมายยังคงแข่งกันลงทุนในโครงสร้างพื้นฐาน AI จึงอาจทำให้ฟองสบู่ยืดเวลาก่อนจะแตกไปได้อีกพักใหญ่


นี่แปลว่า ความเสี่ยงที่ฟองสบู่ AI จะปรับฐานหรือแตก มีมากกว่าปีก่อนอย่างชัดเจน แต่ “จังหวะเวลา” ยังไม่แน่นอน ฟองสบู่อาจแตกได้เร็ว หากมีตัวกระตุ้น หรือถ้าหากไม่มีตัวกระตุ้นให้แตก ก็น่าจะค่อยๆ ปรับฐานแบบช้าๆ

อย่างไรก็ตาม ยังต้องคอยจับตาความเสี่ยงที่ฟองสบู่จะแตกอย่างใกล้ชิด โดยดูจากสัญญาณต่างๆ เช่น

1. การเทขายหุ้น AI ขนาดใหญ่จากกองทุนสถาบัน

2. เครดิตสเปรด (credit spread) ที่กว้างขึ้น (แปลว่าบริษัทเอกชนจะกู้ยืมเงินสดได้ยากขึ้น)

3. ความเปลี่ยนแปลงด้านนโยบายเศรษฐกิจครั้งใหญ่

4. ผลประกอบการของหุ้น AI ขนาดใหญ่ที่เริ่มไม่โตตามราคาหุ้น

แล้วนักลงทุนควรเตรียมรับมืออย่างไรในตอนนี้?

ทั้ง Ray Dalio และนักวิเคราะห์มากมาย ไม่ได้แนะนำให้รีบเทขายหุ้น AI แต่ให้มีกลยุทธ์รองรับความเสี่ยงที่ฉลาดขึ้น ไม่ว่าจะเป็น

• การ Hedge / การกระจายความเสี่ยง: เช่น แบ่งเงินไปลงทุนในทองคำหรือสินทรัพย์ที่ไม่เคลื่อนตามหุ้น

• ขายทำกำไร (take profit) อย่างมีกลยุทธ์: โดยขายเฉพาะหุ้นที่ราคาขึ้นแรงเกินจริง

• กระจายพอร์ตในกลุ่ม AI ที่ต่างกัน: เช่น ไม่ถือแต่หุ้นชิป แต่ลงทุนในหุ้นซอฟต์แวร์, บริการ, หรือ เทคโนโลยีป้องกันความเสี่ยง

• ตามข่าวสภาพคล่องอย่างใกล้ชิด: เพราะตลาดรอบนี้เคลื่อนไหวไวมาก

• มองระยะยาว: ฟองสบู่ไม่ได้ทำให้อุตสาหกรรมเทคโนโลยีตาย แต่มันแค่ปรับราคาที่สูงเกินจริง ให้กลับมาอยู่ในระดับที่เหมาะสม

และสำหรับคนเชื่อใน AI การย่อตัวรอบใหญ่ของตลาดอาจกลายเป็น “โอกาสซื้อ” ที่ดี ถ้าบริหารความเสี่ยงได้อย่างชาญฉลาด

สรุป

Ray Dalio ชี้ว่าตลาด AI อยู่ในโซนฟองสบู่แล้ว แต่ตัวกระตุ้นให้แตกยังไม่เกิด โดยแม้ว่าในตอนนี้ ราคาหุ้น AI แพงมาก และนักลงทุนรายใหญ่เริ่มมีการทยอยขายหุ้น AI แต่ตราบใดที่ยังไม่มีเหตุการณ์ช็อก ฟองสบู่ก็ยังคงอยู่ได้


ซึ่งคำแนะนำของเขาคือให้ “เตรียมตัว” ไม่ใช่ “ตื่นตระหนก”เพราะฟองสบู่จะแตกก็ต่อเมื่อคนแห่เทขายหุ้นเพื่อเอาเงินสด ไม่ใช่เพราะกำไรหรือปัจจัยพื้นฐานเติบโตต่ำกว่าราคาหุ้น


ดังนั้น คำแนะนำสำคัญสำหรับนักลงทุน คือ อย่าไล่ซื้อตามกระแส แต่อย่าทิ้งหุ้น AI ทั้งหมด และให้จัดการความเสี่ยง (ลดสัดส่วนหุ้นที่ราคาร้อนแรง, กระจายพอร์ต และดูสัญญาณสภาพคล่องให้ดี) เพราะหากตลาดมีการปรับฐาน มันก็จะเป็นการรีเซตราคา ไม่ใช่จุดจบของ AI