โครงการเหมืองโปแตชที่จังหวัดชัยภูมิถือเป็นอีกหนึ่งมหากาพย์ของหุ้นบริษัท ทีอาร์ซี คอนสตรัคชั่น จำกัด (มหาชน) หรือ TRC เลยก็ว่าได้เพราะหากย้อนไปเมื่อ 7 ปีที่แล้วหุ้น TRC มีประเด็นบวกที่ต่อยอดจากธุรกิจรับเหมาก่อสร้างคือการที่ บริษัทเหมืองแร่โปแตชอาเซียน จำกัด (มหาชน) ประทานบัตรเหมืองแร่โปแตช โดย TRC ถือเป็นหนึ่งในตัวตั้งตัวตีเพื่อให้โครงการดังกล่าวนั้นเกิดขึ้น และวาดฝันว่าจะรอลุ้นรับงานจากการขายแร่โปแตชในฐานะที่เป็นผู้ถือหุ้นของผู้ที่ได้รับประทานบัตร และมีโอกาสที่ TRC เองนั้นจะได้รับในโครงการดังกล่าวอีกด้วย


ในช่วง ณ ขณะนั้นราคาหุ้นของ TRC กระโจนขึ้นไปอย่างมีความคาดหวังว่าโครงการดังกล่าวจะเกิดขึ้นจริง เพราะรัฐบาลได้จัดสรรมอบบัตรเหมืองแร่โปแตชให้เรียบร้อยแล้ว แต่ยังคงมีปัญหาเรื่องการเจรจาหาพันธมิตรจากต่างชาติเข้ามาเป็นผู้จัดการขุด และการทำตลาด แต่อย่างไรก็ตามมีปัญหาการติดขัดหลายอย่างจึงทำให้ต้องชะลอแผนออกไป รวมถึงเรื่องการปรับโครงสร้างการถือหุ้น และราคาแร่โปแตชที่ตกต่ำ


อย่างไรก็ตามประเด็นดังกล่าวในช่วงที่ผ่านมาเป็นเสมือนแสงสว่างล่อนักลงทุนรายย่อยชาวไทยให้เข้าไปลงทุนเพื่อคาดหวังผลที่เกิดขึ้นในอนาคต เพราะคิดว่าโครงการดังกล่าวจะเกิดขึ้นได้จริง เพราะด้วยความหวังจากการที่รัฐบาลได้มอบใบประทานบัตรอายุสัญญา 25 ปีในการทำเหมืองแร่โปแตช แต่หลังจากนั้นมาโครงการก็ถูกเลื่อนและล่าช้ามาโดยตลอด ซึ่งผู้บริหารของ TRC เองนั้นก็ไม่สามารถระบุได้เลยว่าโครงการนี้จะเกิดขึ้นจริงๆได้อย่างเต็มรูปแบบเมื่อใด ดังนั้นการกลับมาให้ความหวังในครั้งนี้กับเหล่านักลงทุนแบบนี้อีกครั้งจะกลับเข้าสู่วัฎจักรวนเวียนแบบเช่นเดิมหรือไม่


ขณะที่นักวิเคราะห์บริษัทหลักทรัพย์หยวนต้า (ประเทศไทย) จำกัด ระบุว่าหลังจากที่ราคาหุ้นของ TRC บวกขึ้นมาต่อเนื่องจะต้องติดตามเรื่องของโครงการปุ๋ยที่จะได้รับการผลักดัน หลังจากที่ยอดนำเข้าปุ๋ยทุกประเภท 9 เดือน 63,000 ล้านบาท ถ้าหากรวมกับในช่วง 3 เดือนสุดท้ายจะเป็น 86,000 ล้านบาท ซึ่งทำให้ในปี 64 จะเป็นปีที่ประเทศไทยมีการนำเข้าปุ๋ยมากที่สุดในรอบ 9 ปี เพราะความต้องการในประเทศมีจำนวนที่เพิ่มมากขึ้น แต่ราคาปุ๋ยแพงแต่มีต้องการเยอะเลยเป็นปัญหาระดับชาติที่รัฐบาลกำลังแก้ไข


อีกทั้งมีประเด็นข่าวที่ระบุว่านายนราพัฒน์ แก้วทอง รองหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ ดูแลภาคเหนือ และกรรมการผู้ช่วยรัฐมนตรีประจำกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ อยากเสนอให้รัฐบาลได้เห็นความสำคัญและเร่งดำเนินการ คือ การแก้ไขปัญหาในระยะยาว เช่น ยกความสำคัญให้เป็นวาระแห่งชาติ เพื่อดำเนินการภายใต้แนวทางต่างๆ เช่น การส่งเสริมอุตสาหกรรมการผลิตปุ๋ยโปแตชภายในประเทศ ด้วยขณะนี้ได้อนุมัติให้มีการทำเหมืองโปแตชแล้ว แต่ภาคเอกชนที่ยังต้องระดมทุนเพื่อใช้ในการดำเนินงาน หากรัฐบาลกำหนดเป็นนโยบายที่ชัดเจนมีเป้าหมายแน่นอนชัดเจน จะช่วยให้การระดมทุนสำเร็จได้ง่ายขึ้น


ดังนั้นราคาหุ้นของ TRC จึงสะท้อนและถูกหยิบไปเชื่อมโยงกับประเด็นดังกล่าว เพราะว่า TRC ได้รับประทานบัตรเหมืองโปแตชที่จังหวัดชัยภูมิเรียบร้อยแล้ว ซึ่งก่อนหน้านี้โครงการถูกพับลงไปเพราะเกี่ยวกับปัญหาโครงสร้างของผู้ถือหุ้นในการเพิ่มทุน และการจัดหาเงินทุนประกอบกับราคาโปแตชอยู่ในระดับต่ำ


โดยขณะนี้ราคาโปแตชอยู่ที่ 770 เหรียญสหรัฐต่อตัน และหากสมุติว่าโครงการดังกล่าวเดินหน้าเกิดขึ้นได้จริง TRC จะได้ประโยชน์อย่างไรบ้าง จากสัดส่วนการถือหุ้น 25% ในบริษัท อาเซียนโปแตชชัยภูมิ จำกัด (มหาชน) อย่างไรก็ตามเป็นการประเมินสถานการณ์แบบเบื้องต้น เพื่อให้นักลงทุนเห็นภาพชัดเจนตัดสินใจในการลงทุน


ทั้งนี้หากราคาโปแตชปัจุบันอยู่ที่ 770 เหรียญสหรัฐต่อตัน และประเมินว่าราคาขายอยู่ที่ 600 เหรียญสหรัฐต่อตัน ซึ่งเราให้ส่วนลดจากราคาตลาด ถ้าทำเหมืองต้นทุนหลักๆมีสองส่วนได้แก่ 1.การขุดดินเพื่อนำไปทำเป็นแร่โปแตช ค่าขุดต่อตันอยู่ที่ 15 เหรียญสหรัฐ แต่อย่างไรก็ตามจะต้องขุดดิน 8 ตันถึงจะสามารถนำไปทำโปแตชได้จำนวน 1 ตัน ดังนั้นต้นทุนจะอยู่ที่ 120 เหรียญสหรัฐต่อตัน หลังจากนั้นจะเข้ากระบวนการทำแร่โปแตช อยู่ที่ 100 เหรียญสหรัฐต่อตัน ซึ่งสรุปได้ว่าต้นทุนจะอยู่ที่ 220 เหรียญสหรัฐต่อตัน ฉะนั้นหากนำไปลบกับราคาขายที่ 600 เหรียญสหรัฐต่อตัน จะมีกำไรอยู่ที่ 380 เหรียญสหรัฐต่อตัน


ถ้าย้อนกลับไปดูข้อมูลที่ผู้บริหารของ TRC เคยเปิดไว้ก่อนหน้านี้ว่า กระบวนการผลิตแร่โปแตชในช่วงแรกจะเพิ่มจาก 3 แสนตันไปสู่ระดับสูงสุดที่ 1.3 ล้านตันโดยประมาณ ทั้งนี้หากสมมติฐานว่าสามารถผลิตได้ที่ 1 ล้านตัน จะทำให้มีกำไรอยู่ที่ 380 ล้านเหรียญสหรัฐ ซึ่งหากใช้อัตราแลกเปลี่ยนที่ระดับ 34 บาทต่อดอลล่าสหรัฐจะได้ทำให้มีกำไรก่อนดอกเบี้ยจ่ายก่อนค่าใช้อยู่ที่ 12,920 ล้านบาทต่อปี


ขณะเดียวกันหากประเมินมูลค่า P/E ของธุรกิจเหมืองโปแตชที่ 10 เท่า ถ้ามูลค่าเหมืองโปแตชกำลังผลิตที่ 1 ล้านตันก็จะอยู่ที่มูลค่า 129,000 ล้านบาท แต่ถ้าหากโปแตชสามารถนำไปทำแบตเตอรี่หรือผลิตภัณฑ์อื่นๆก็อาจทำให้ราคาโปแตช ขึ้นไปได้อีกก็ถือเป็นอัพไซของประมาณการ ทั้งนี้มูลค่า 129,000 ล้านบาทนั้น ทาง TRC ถือห้นในสัดส่วน 25% จะได้มูลค่าที่ทาง TRC ถืออยู่ในเหมืองนี้ประมาณ 30,000 ล้านบาท ตอนนี้TRC มีหุ้นอยู่ที่ในบริษัท อาเซียนโปแตชชัยภูมิ จำกัด (มหาชน) จำนวน 9,587 ล้านหุ้น ถ้าคิดเป็นมูลค่าต่อหุ้นก็จะอยู่ที่ 3.36 บาท


สมมติฐานว่าถ้าทาง TRC จะต้องเพิ่มทุนเพื่อนำเงินไปพัฒนาโครงการ โดยจะสมมติฐานว่าจะต้องเพิ่มทุน 1 เท่าตัวก็จะส่งผลให้มีจำนวนหุ้นที่เพิ่มเข้ามาจาก 9,500 ล้านหุ้นเป็น 19,000 ล้านหุ้น ก็จะยังได้มูลค่าต่อหุ้นที่ 1.68 บาท ถ้าคิดแบบหลักง่ายๆคือหากโครงการโปแตชเดินหน้าราคาหุ้นจะอยู่ที่ 1 บาท ดังนั้นจะต้องติดตามต่อถ้าหากโครงการเดินหน้าจริงๆราคาหุ้นจะมีอัพไซด์ แต่อย่างไรก็ตามหากโครงการนี้ไม่เกิดขึ้น ราคาที่ระดับในปัจจุบันก็ถือว่าเต็มมูลค่ากับธุรกิจรับเหมาแล้ว