Official Update :

จำลองเกษียณด้วย “Worst Cases” ทางการเงิน

เมื่อเริ่มต้นชีวิตการทำงาน การเดินทางของชีวิตจริงที่เริ่มต้นด้วยตัวเราก็มีความชัดเจนมากขึ้น ต่างจากชีวิตวัยเรียนมากทีเดียว บางคนเริ่มวางแผนเพื่อตนเองและครอบครัว ซึ่งหนึ่งในแผนเหล่านั้นคือ “การวางแผนเกษียณ” ที่ต้องทำตั้งแต่ก้าวแรกของการทำงานไม่ว่าจะผ่านประกันสังคม กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ(PVD) กองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการ(กบข.) กองทุนการออมแห่งชาติ กองทุนรวมเพื่อการเลี้ยงชีพ(PVD) ประกันชีวิตแบบบำนาญ(Annuity) หรือ กองออมการลงทุนอื่นๆ หลากหลายทางเลือก


หลายๆคนกำลังเริ่มต้น หลายคนเดินมาถึงครึ่งทาง หลายคนใกล้สู่เส้นชัยที่อาจพูดได้ว่าเป็นไปตามแผนที่วางไว้จึงมีคำถามที่ชวนคิด


“เหตุการณ์ใดที่จะเกิดขึ้นกับคุณแล้วรู้สึกแย่ที่สุดในวัยเกษียณ”


แน่นอนว่าเหตุการณ์นี้ยังไม่ได้เกิดขึ้น แต่คำถามนี้จะพาให้คุณได้ฉุกคิดและกลับมาทบทวนแผนเกษียณตนเอง 1)ให้ครอบคลุมจริง 2)ให้มีแนวทางในการแก้ปัญหา “หากเกิดขึ้นจริง...เหมือนแผนซ้อมดับเพลิงทั้งๆ ที่ยังไม่มีไฟไหม้ เหมือนล็อกบ้านทั้งๆ ที่ไม่เคยมีขโมย” เมื่อเกิดเหตุการณ์จริงขึ้นมาเราจะได้มีสติ มีทางออกสามารถแก้ไขสถานการณ์นั้นได้


แล้วเหตุการณ์ที่ว่านี้มีตัวอย่างอะไรบ้าง มีลักษณะอย่างไร ก่อให้เกิดความเสียหายทางการเงินได้อย่างไร มาดู “Worst Cases” เพื่อเป็นแนวทางการวางแผนเพิ่มเติม


กรณีแรก: วิกฤตเศรษฐกิจฟองสบู่ (Economic bubble crisis) เช่นวิกฤตต้มยำกุ้งปี 2540  วิกฤตแฮมเบอร์เกอร์: Subprime crisis ปี 2008 (พ.ศ.2550)


วิกฤตทางการเงินเหล่านี้มีผลกับทุกคนที่ลงทุนในตลาดทุน แต่จะมีผลมากกับคนที่ “มั่นใจในตลาดทุนเกินไป” โดยขาดการกระจายความเสี่ยงที่ดีพอ หากจะพิจารณาจากข้อมูลบางส่วน ดัชนีหุ้นไทย (SET) ก่อนหน้าวิกฤตต้มยำกุ้ง 4 ม.ค. 2537 อยู่ที่ 1,753 จุด ถัดมาในวันที่ 4 ก.ย. 2541 อยู่ที่ 207.31 จุด การลดลงถึง 85%  สถาบันการเงินหลายแห่งล้ม บริษัทต่างๆหลายแห่งเลิกกิจการจากภาระหนี้สินโดยตลาดภาพรวมกว่าจะกลับมายังจุดเดิมได้ต้องใช้เวลาถึง 19 ปี



“หากประวัติศาสตร์ซ้ำรอยในวันที่เราเกษียณ

เวลานั้นพอร์ตเกษียณจะมีหน้าตาเป็นอย่างไร”


จากระบบการออมเพื่อเป้าหมายเกษียณที่กล่าวไว้ข้างต้นปฏิเสธไม่ได้เลยว่าเราต้องเกี่ยวข้องกับภาคการลงทุน ทั้งการออมภาคบังคับ การออมภาคสมัครใจ เนื้อในของการออมหรือพอร์ตลงทุน มีส่วนเกี่ยวข้องกับตลาดทุนอยู่ทั้งนั้น ไม่ว่าจะเป็นประกันสังคม กบข. PVD. RMF LTF SSF  ล้วนส่งผลต่อภาพรวมของเงินเกษียณ มากน้อย ไม่เท่ากัน


“หากหน้าตาพอร์ตติดลบ -50%, -40% จากพอร์ตการลงทุนทั้งหมด ความรู้สึกในตอนนั้นจะหดหู่ ท้อแท้เพียงใด เพราะยิ่งอายุมากขึ้น ความเปราะบางทางใจก็มีมากขึ้น และถ้าเอาจิตใจมาเฝ้ารอโอกาสที่จะดีดกลับมาราคาเดิมจะใช้เวลานานแค่ไหน ‘กังวล กังวล กังวล’ ความเครียดที่เกิดขึ้นไม่ดีกับเราแน่ๆ เมื่อจินตนาการไปถึงเรื่องนี้แล้วความรู้ในการลงทุนในการจัดพอร์ตเกษียณตามวัยตอนนี้เรามีมาก-น้อย เพียงใด มีการกระจายการลงทุนที่เหมาะสมหรือไม่ มีการสร้างแผนช่องทางการหารายได้หลังเกษียณหลายๆ ช่องทางหรือไม่ นั่นคือทางออกส่วนหนึ่งที่จะช่วยลดความเสียหายทั้งมูลค่าและจิตใจ ณ วันเกษียณเราได้เตรียมไว้หรือยัง ดีพอหรือยัง เริ่มทบทวนกันวันนี้เลยดีไหม”



กรณีที่สอง
:  เกษียณแล้วเจ็บป่วยด้วยโรคร้ายแรง


การเจ็บป่วยนำมาซึ่งความเครียด โดยความเครียดแรกกังวลว่าจะรักษา ‘หาย’ หรือ ‘ไม่หาย’  จากนั้นตามมาด้วยความเครียดความกังวลเรื่องค่ารักษาพยาบาลหรือค่าใช้จ่ายในการดูแล จะเพียงพอไหม เคยได้ยินบ่อยครั้ง “เก็บเงินมาทั้งชีวิตรักษาครั้งเดียวหมด” และหากเงินไม่มากพอต้องเป็นภาระลูกหลาน ญาติ เพราะกลุ่มคนอายุ 61 ปี ขึ้นไปซึ่งเป็นวัยเกษียณ มีโอกาสเจ็บป่วยมากขึ้น ภาวะการเจ็บป่วยของผู้สูงวัยมีแนวโน้มของจำนวนโรคที่เพิ่มขึ้น ข้อมูลจากการสำรวจอนามัย และสวัสดิการของ “สำนักงานสถิติแห่งชาติ” (ดังรูปที่ 1) 





โดยวัยเกษียณมี “5 กลุ่มโรค” ที่กำลังเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องในประชากรไทยจากข้อมูล “สำนักงานสภาพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ” ได้แก่ 1) กลุ่มโรคมะเร็ง 2) โรคหัวใจ 3) โรคปอด 4) โรคหลอดเลือดในสมอง 5) โรคเบาหวาน


ประเด็นที่สำคัญสร้างผลกระทบกับแผนเกษียณโดยตรงคือ ค่ารักษาพยาบาลเกี่ยวกับโรคร้ายแรงในปัจจุบันสูงมาก ตัวอย่างค่าใช้จ่ายเฉลี่ยโดยประมาณจากการรักษาโรคร้ายแรงของโรงพยาบาลเอกชน


1.โรคมะเร็งระยะลุกลามค่ารักษาพยาบาล                920,886 บาท        

2.โรคหลอดเลือดสมองแตกค่ารักษาพยาบาล           350,000 บาท

3.โรคภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ ค่ารักษาพยาบาล       667,000 บาท 

4.โรคเกี่ยวข้องกับอวัยวะภายใน                            365,000 บาท

ที่มา:AIA Brochure CI 2020


“และสามารถตรวจสอบค่ารักษาพยาบาลและบริการทางการแพทย์เพิ่มเติมจากกรมการค้าภายใน www.http://hospital.dit.go.th”


ปัจจัย “เงินเฟ้อ” เกี่ยวกับค่ารักษาพยาบาลที่สูงมาก ทำให้เป็นปัญหาน่ากังวลหลังเกษียณโดยการรวบรวมข้อมูลค่ารักษาพยาบาลตลอด 10 ปีที่ผ่านมา “อัตราเงินเฟ้อค่ารักษาพยาบาล” อยู่ระหว่าง 7-10 % ต่อปี นั่นหมายถึงระยะเวลา 7-10 ปี ต่อจากนี้ค่ารักษาพยาบาลจะเพิ่มขึ้นเป็นอีก ‘1 เท่าตัว’ เช่นมะร็งระยะลุกลามค่ารักษาจะเป็น 1,841,772 บาท  และ 15-20 ปี ต่อจากนี้จะมีโอกาสแพงขึ้นเป็น 4 เท่าตัวประมาณ 3,683,544 บาท


“หากซ้ำร้ายเกิด ‘ทุพพลภาพถาวรสิ้นเชิง’ ค่าใช้จ่ายในการดูแลผู้ป่วยติดเตียงอาจต้องใช้ระยะเวลาดูแลยาวนานอีกด้วย เพราะฉะนั้นหากจะรับรักษาโรคร้ายแรงกับโรงพยาบาลเอกชนต้องใช้วงเงินค่ารักษาพยาบาลสูงอย่างแน่นอน”




บางท่านอาจกำลังคิดว่าหากเจ็บป่วยขึ้นจริงก็ใช้บริการจาก “โรงพยาบาลภาครัฐ” ได้ ไม่รู้สึกกังวลนักแต่อยากให้จำลองเหตุการณ์ล่วงหน้าไว้ หากภาครัฐไม่สามารถแบกภาระค่ารักษาพยาบาลได้ทั้งหมด จากนั้นให้ ‘ผู้ป่วยมีส่วนร่วมจ่าย (Co-pay)’ เกี่ยวกับการรักษาพยาบาลโรคร้ายแรง


“ซึ่งหากดูจากข้อมูลของ  ‘TDRI’ ผู้สูงวัยในประเทศไทยในปี 2575 จะมีมากถึง 29% นั่นหมายถึงสวัสดิการภาครัฐด้านสาธารณสุขอาจไม่เพียงพอในอนาคตที่จะแบกรับผู้สูงวัยเป็นสัดส่วนเกือบ 1 ใน 3 ของประชากรในประเทศการมีส่วนร่วมจ่ายในค่ารักษาจะเป็นทางออกอย่างหนึ่งในการแก้ปัญหาสวัสดิการค่ารักษาพยาบาลภาครัฐ เพราะฉะนั้นการเตรียมสร้างพอร์ตกองทุนเพื่อค่ารักษาพยาบาล หรือ เพื่อค่าเบี้ยประกันสุขภาพในอนาคต คือทางออกช่วยให้หลังเกษียณหากเจ็บป่วยจะได้รับการรักษาที่ดีและรวดเร็ว ลองตรวจเช็คดูว่าพอร์ตเกษียณเดิมมีการลงทุนเพื่อ ‘กองทุนค่ารักษาพยาบาล’ นี้หรือยัง”



กรณีที่สาม
: ทำธุรกิจผิดพลาด (เจ๊ง)


“แล้วเจ๊งด้วยอะไรหละ”
คำตอบอาจไม่เหมือนกัน แต่ผลกระทบเหมือนกันคือเงินหมดหรือไม่เพียงพอหลังเกษียณ เช่น


1.ลงทุนผิดพลาด บางคนทำธุรกิจใหม่ตอนเกษียณ พอเกษียณแล้วว่างมีเงินก้อนหาอะไรทำเล่นๆ จากเล่นๆ เริ่มบานปลาย ทำด้วยความไม่ชำนาญ หรือสายป่านทางธุรกิจไม่ยาวพอที่จะผ่านช่วงแนวต้านไปได้ ทำให้เกิดความผิดพลาดการบริหารเงินตอนเกษียณ ในกรณีนี้เห็นบ่อยมาก


2.ทำธุรกิจมานานจนใกล้เกษียณแต่ถูกมรสุมเศรษฐกิจซัดจนไม่อาจต้านทานได้ไหว อุ้มลูกจ้าง อุ้มหนี้สิน เงินเก็บในระบบค่อยๆ ลด รู้อีกทีเงินหมด ไม่เห็นทิศทางการฟื้นตัวของธุรกิจ พิษโควิด-19 รอบนี้เห็นภาพได้ชัดมากหลายๆ ที่ต้องปิดกิจการลงอย่างถาวร


3.การรับผิดชอบตามกฏหมายทั้งทางแพ่ง ทางอาญา จากความผิดพลาดการดำเนินธุรกิจ เช่น ตนเองหรือพนักงานในบริษัทขับรถเกิดอุบัติเหตุชนสร้างความเสียหายแก่ผู้อื่นแล้วถูกฟ้องให้ชดใช้จนหมดตัวหรือล้มละลาย


4.ลงทุนแชร์ลูกโซ่ เข้าใจว่าสิ่งที่เอาเงินไปลงทุนคือธุรกิจ ตามผู้ชักชวนนำเสนอเริ่มลงทุนจากน้อยๆ พอลงทุนมากขึ้นระบบหายไปเลย มีข่าวบ่อยมากในสังคมไทย


“แล้วทางออกของคนทำธุรกิจคืออะไร แนวทางการบริหารการเงินเพื่อลดความผิดพลาดหลังเกษียณ คือหากอยากทำธุรกิจคงต้องเริ่มศึกษาแนวทางตั้งแต่ก่อนเกษียณ ศึกษาโอกาส ความเสี่ยง แต่ถ้าไม่ได้แยกการวางแผนการเงินส่วนบุคคล ออกจากธุรกิจที่ทำอยู่ความเสี่ยงทางการเงินก็ยังมีอยู่ หากมีการแยกการเงินออกให้ชัดเจนส่วนไหนสำหรับธุรกิจ ส่วนไหนเพื่อใช้จ่ายวันเกษียณ ความเสี่ยงเหล่านี้จะลดลงฟังดูง่าย สำหรับผู้ประกอบการนั้นไม่ง่ายเลย”


นี่เป็นเพียงส่วนหนึ่งของการจำลอง “Worst cases” ทางการเงินเป็นแนวทางการบริหารจัดการหากเกิดเหตุเลวร้ายที่สุด การที่ไม่เกิดขึ้นเป็นเรื่องที่ดีกว่ามาก แต่หากเกิดขึ้นจริงแล้วเราไม่ได้ซ้อมรับมือกับสิ่งเหล่านี้ จิตใจ ความรู้สึก ความกังวล จะส่งผลให้วัยเกษียณสุข กลับต้องมาแบกความทุกข์ไว้แทน แต่หากเราเตรียมตัว เตรียมใจ เตรียมวิธีการรับมืออย่างดีเปิดใจรับเรื่องราวที่เข้ามา หาที่ปรึกษาไว้เคียงข้าง เราจะมีสุข ในทุกๆสถานการณ์


“ก็เมื่อล็อกบ้านทั้งๆ ที่ไม่รู้ว่าจะมีโจรไหม การจำลองเกษียณด้วย ‘Worst cases’ ทางการเงินก็เช่นกัน”


ติดตามความรู้และข่าวสารสมาคมนักวางแผนการเงินไทย ได้ที่ LINE@cfpthailand,สมาคมนักวางแผนการเงินไทย Facebook Fanpageและ www.tfpa.or.th           

ปีติธร ชาประดิษฐ์ 

นักวางแผนการเงิน CFP®

Most Viewed
Wealth EZ
“ตลาดขาลง-พอร์ตติดลบ”... ควรหยุด “DCA” หรือถึงเวลา “ทบทวนแผนการเงิน” ?
Updated 10 hours from now
Sustainability
“ESG” ไม่ใช่เครื่องการันตีผลตอบแทน... แต่เป็น "เลนส์" ที่ช่วยให้เห็น “ความเสี่ยง” & “โอกาส” ได้ครบถ้วน !!!
Updated 13 hours ago
Fun of Funds
“TDSFOCUS-A” ลุย “หุ้นปันผล”... สร้าง “ความมั่งคั่ง” ฝ่า “ตลาดผันผวน” !!!
Updated 20 hours ago
Fund Move
ผู้ถือหน่วย “GROREIT”... ชี้ “ROH” ดึงเกมยืดเยื้อ ทำเสียโอกาสครั้งใหญ่ ต้องแบกภาระพุ่งกว่า 2.7 แสนบาทต่อวัน หวั่นกระทบ “เงินกู้ออมสิน” 15 ม.ค. 27
Updated 14 hours ago
Stock of the Day
SET ปิดร่วง 19.36 จุด ต่ำสุดรอบ 7 เดือน ตามปัจจัยตปท. เหตุ Panic Sell หุ้น Tech โลก DELTA-KCE-HANA นำกลุ่มอิเล็กทรอนิกส์ดิ่งหนัก BDMS-RATCH สวนตลาด รับแรงซื้อหุ้น Defensive
Updated 1 day ago
Follow Us