การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (Climate Change) คือ การเปลี่ยนแปลงลักษณะอากาศเฉลี่ยในพื้นที่หนึ่ง (Average Weather) อันเป็นผลทางตรงหรือทางอ้อมจากกิจกรรมของมนุษย์ที่ทำให้องค์ประกอบของบรรยากาศเปลี่ยนแปลงไปมากกว่าที่เกิดจากความผันแปรตามธรรมชาติ และยังหมายความรวมถึงอุณหภูมิสูงหรือต่ำผิดปกติ ฝนตกหนัก ฝนแล้ง ลมพายุรุนแรง


กิจกรรมของมนุษย์ที่มีผลต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ คือ กิจกรรมที่ทำให้เกิดก๊าซเรือนกระจก (Greenhouse Gas) ในบรรยากาศเพิ่มมากขึ้น เช่น การปศุสัตว์ การใช้พลังงานเชื้อเพลิงฟอสซิส การใช้ไฟฟ้าและน้ำประปาเกินความจำเป็น การสร้างขยะ การเลือกใช้อุปกรณ์ที่ย่อยสลายยาก เป็นต้น เหล่านี้เป็นเหตุให้ภาวะเรือนกระจก (Greenhouse Effect) รุนแรงกว่าที่ควรจะเป็นตามธรรมชาติ และส่งผลให้อุณหภูมิพื้นผิวโลกสูงขึ้น ที่เรียกว่าภาวะโลกร้อน (Global Warming)


นับตั้งแต่การปฏิวัติอุตสาหกรรม การสะสมของก๊าซเรือนกระจกมีปริมาณเพิ่มสูงขึ้นกว่าในอดีตอย่างมหาศาลจนส่งผลกระทบต่อทั้งสภาพอากาศ สภาพแวดล้อม และสิ่งมีชีวิตในวงกว้าง ก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางสภาพภูมิอากาศ ภาวะโลกร้อน และโรคภัยต่างๆ ที่มาพร้อมกับมลพิษทางอากาศ การขาดแคลนอาหารและน้ำ รวมถึงการเกิดภัยพิบัติทางธรรมชาติที่นับวันจะทวีความรุนแรงและสร้างความเสียหายเพิ่มมากขึ้น ประเด็นปัญหาสำคัญที่ธุรกิจในทุกอุตสาหกรรมควรคำนึงถึงเกี่ยวกับก๊าซเรือนกระจก เช่น ปัญหาภาวะโลกร้อน ปัญหาการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ปัญหาการปล่อยก๊าซเรือนกระจกอย่างขาดความรับผิดชอบ เป็นต้น


ภาคธุรกิจถือเป็นปัจจัยสำคัญในการก่อปัญหาภาวะโลกร้อนและเป็นความหวังในการแก้ปัญหาอย่างยั่งยืน โดยเริ่มจากการพิจารณาประเมินความเสี่ยงด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศโดยใช้กระบวนการหรือการวิเคราะห์สถานการณ์สมมติด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศรวมถึงการใช้เครื่องมือที่เกี่ยวข้องเพื่อระบุผลกระทบที่มีต่อบริษัท ตลอดจนมีแผนบริหารจัดการความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศนั้น

ตัวอย่างความเสี่่ยงด้านการเปลี่่ยนแปลงสภาพภููมิอากาศที่่ส่งผลกระทบต่อธุุรกิจ

• ความเสี่่ยงด้านกลยุุทธ์ เช่น การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่ส่งผลให้ธุรกิจไม่สามารถดำเนินธุรกิจได้ในรูปแบบเดิม กระทบต่อกลยุทธ์และทิศทางในการดำเนินธุรกิจ เป็นต้น

• ความเสี่่ยงด้านการปฏิบัติงาน เช่น ภาวะภัยแล้ง น้ำท่วม เป็นต้น ที่ส่งผลกระทบต่อทรัพย์สินหรือกระบวนการดำเนินธุรกิจของบริษัท

• ความเสี่่ยงด้านการเงิน เช่น ผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่ทำให้รายได้ของบริษัทลดลง มีค่าใช้จ่ายในการปรับตัวจากการเปลี่ยนแปลงเพิ่มขึ้น เป็นต้น

• ความเสี่่ยงด้านกฎระเบียบ เช่น การเปลี่ยนแปลงนโยบายหรือกฎเกณฑ์ของภาครัฐเพื่อตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อการดำเนินธุรกิจ เป็นต้น
  
  

เครื่องมือนำไปสู่การลดก๊าซเรือนกระจก

Carbon Footprint การคำนวณปริมาณก๊าซเรือนกระจกที่ปล่อยออกมาจากผลิตภัณฑ์แต่ละหน่วย ตลอดวัฏจักรชีวิตของผลิตภัณฑ์ ตั้งแต่การได้มาซึ่งวัตถุดิบ การขนส่ง การประกอบชิ้นส่วน การใช้งาน และการจัดการซากผลิตภัณฑ์หลังใช้งาน


Carbon Credit การนำปริมาณการลดก๊าซเรือนกระจกที่เกิดขึ้น ไปขายในตลาดคาร์บอนภาคสมัครใจ


Carbon Neutral การควบคุมให้การปล่อยคาร์บอนเป็นศูนย์หรือการปล่อยคาร์บอนกับอัตราการดูดกลับต้องเท่ากันหรือโดยรวมแล้วเป็นศูนย์


Carbon Offset การซื้อคาร์บอนเครดิตมาชดเชยกับปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกที่จากกิจกรรมต่าง ๆ ขององค์กร เพื่อทำให้การปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากองค์กรลดลง


Net Zero Emission การปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ นั่นคือ การที่ปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกมีความสมดุลเท่ากับก๊าซเรือนกระจกที่ถูกดูดซับออกจากชั้นบรรยากาศซึ่งในสภาวะสมดุลนี้ก็ไม่เพิ่มปริมาณก๊าซเรือนกระจกในบรรยากาศ


Decarbonization กระบวนการกำจัดคาร์บอนจากเชื้อเพลิงฟอสซิลจนเป็นศูนย์ สำหรับภาคพลังงาน หมายถึง การลดการปล่อยคาร์บอนต่อหน่วยพลังงานไฟฟ้าที่สร้างขึ้นเพื่อลดความเข้มข้นของคาร์บอน