หากเปรียบชีวิตคือการเดินทาง ทุกคนย่อมมีจุดเริ่มต้นและจุดสิ้นสุดความสำเร็จในบั้นปลายของแต่ละคน อาจมีรูปร่างหน้าตาแตกต่างกันไปแต่โดยส่วนใหญ่แล้วชีวิตที่เราฝันใฝ่นั้น มักมีองค์ประกอบที่คล้ายๆ กันคือมีความสุขจากการได้ทำงานที่รัก มีความสัมพันธ์กับผู้คนที่ดี มีสุขภาพที่แข็งแรง และหนึ่งสิ่งที่สำคัญคือ ต้องไม่จน มีเงินพอให้เราใช้ตามต้องการหรือตามสมควร


“ดร.สตีเฟน โควีย์” ได้กล่าวไว้ในหนังสือ 7 Habits of highly effective people ว่าความสำเร็จ มักถูกสร้างขึ้นมา 2 ครั้ง ครั้งแรก คือ ในความคิด วางแผนออกแบบให้เสร็จก่อน ครั้งที่สอง คือ จากการลงมือทำ ให้สำเร็จเป็นรูปเป็นร่างขึ้นจริง


“ชีวิตของเราก็เช่นกันหากเราต้องการที่จะประสบความสำเร็จในชีวิตไม่ว่าด้านใดไม่ว่าจะเป็นเรื่องงาน ความสัมพันธ์ สุขภาพ หรือการเงินเราสามารถออกแบบและวางแผนมันออกมาก่อนได้ แล้วลงมือทำให้เกิดขึ้นจริง”


แต่น่าเสียดายในโลกที่สับสนวุ่นวาย และเต็มไปด้วยสิ่งเร้าให้เราต้องตอบสนองและแก้ปัญหาหลายคนไม่มีแม้แต่เวลามานั่งทบทวนชีวิต ว่าจุดที่เราเป็นสิ่งที่เราทำ และทางที่เรากำลังจะไปมันตอบโจทย์ชีวิตที่เราต้องการมั้ย ทำให้หลายคนต้องหลงทางเดินทางผิด หรือพบว่าชีวิตไม่ได้เดินหน้าได้ตามสิ่งที่ตนเองวาดหวังไว้เลย ดังนั้น เมื่อชีวิตนี้เราเป็นคนกำหนดอนาคตของตนเอง จงอย่าลืมที่จะหาเวลานั่งทบทวนชีวิต ออกแบบและวางแผนให้ชีวิตเป็นไปในแบบที่เราต้องการ


“โดยเฉพาะเรื่อง ‘การเงิน’ ปฏิเสธไม่ได้ว่าเงินเป็นองค์ประกอบสำคัญในชีวิตตั้งแต่เริ่มต้น จนวันสุดท้าย เกิดก็ต้องใช้เงิน เติบโตเรียนหนังสือก็ต้องใช้เงิน ทำงานมีครอบครัวก็ต้องใช้เงิน วันที่หยุดทำงาน เกษียณก็ต้องใช้เงิน วันที่เจ็บป่วยไม่สบายก็ต้องใช้เงิน หรือแม้แต่วันที่จากไปก็ยังต้องใช้เงิน ดังนั้นเรื่องเงินนี้มันอยู่ในแทบทุกอณูของการใช้ชีวิต”


“การวางแผนการเงิน” มันคือเรื่องราวที่เข้ามาช่วยสร้างพิมพ์เขียวเป็นแผนที่ช่วยให้เราก้าวเดินไปข้างหน้าผ่านทุกช่วงจังหวะชีวิตได้อย่างไม่มีปัญหาไม่สะดุดเรื่องเงิน แม้ระหว่างทางจะเกิดเหตุการณ์ หลายๆ อย่างที่เราไม่คาดคิดก็ตาม


“เป้าหมาย” ในการวางแผนการเงิน อาจไม่ใช่ความร่ำรวยเพราะนิยามความร่ำรวยของแต่ละคนมันก็ต่างกันแต่ในมุมมองของ “นักวางแผนการเงิน CFP” สิ่งที่สำคัญคือการนำพาทุกคนไปให้ถึงยังเป้าหมาย โดยผ่านแต่ละช่วงจังหวะชีวิต ผ่านความผันผวนในโลกการลงทุน ได้อย่างมั่นคงและปลอดภัยเปรียบเสมือนนักบินที่นำพาผู้โดยสารไปถึงที่หมายได้อย่างปลอดภัย แม้ระหว่างทางอาจจะมีพายุหรือสภาพอากาศที่ไม่เป็นใจไม่ว่าเจ้าของกิจการ พนักงานบริษัท นักเรียนนักศึกษา หรือคนวัยหลังเกษียณ ทุกคนล้วนมีช่วงเวลาที่ต้องผ่านเส้นทางเหล่านี้

“เจ้าของกิจการ” หากบริหารเงินไม่ดี วันที่ธุรกิจมีปัญหาย่อมกระทบกับการใช้ชีวิตของตนเองและครอบครัว ในวันที่สุขภาพไม่เป็นใจหรืออยากวางมือจากธุรกิจก็อาจไม่สามารถทำได้ เพราะไม่เคยวางแผนคิดเรื่องการเตรียมเงินไว้ให้ตัวเองใช้ให้ดีพอ


“พนักงานบริษัท” หลายคนใช้เงินไม่เคยคิด เพราะถึงแม้จะใช้เงินเดือนจนหมด เดี๋ยวเดือนหน้าก็มีมาให้ใช้อีก ไม่เคยเห็นอนาคตว่าวันที่เกษียณต้องมีเงินเก็บเท่าไรถึงจะพอใช้ ไม่สร้างวินัยในการเก็บออมเงินหรือแม้แต่ไม่เคยสำรวจว่าเงินที่เก็บอยู่ออมอยู่ ณ วันนี้ ในอนาคตมันจะเพียงพอให้เราใช้มั้ยเกิดประสิทธิภาพสูงสุดแล้วรึยัง


“นักเรียนนักศึกษา” อาจจะเป็นวัยที่ยังพึ่งพาเงินจากคุณพ่อคุณแม่ แต่สิ่งที่สามารถทำนายอนาคตทางการเงินของพวกเขาได้ก็คือ ในวันนี้เขามีวิธีการใช้เงินที่พ่อแม่ให้มาอย่างไร น่าตกใจที่เด็กเหล่านี้หลายคนเติบใหญ่ขึ้นหาเงินเองได้ แต่พฤติกรรมการใช้เงินไม่เปลี่ยนไปเลย


“เด็กที่รู้จักแบ่งเงินเก็บออม อนาคตเขาก็จะมีนิสัยแห่งการเก็บออมและลงทุน เมื่อเติบโตขึ้นกลุ่มนี้ไม่น่าห่วง แต่อีกหลายคนพ่อแม่ให้มาเท่าไร ก็ใช้จนหมดใช้ไม่พอต้องขอเพิ่มเป็นประจำ กลุ่มนี้ก็คงจะพอคาดเดาและมองเห็นอนาคตได้ว่าจะเป็นยังไง”


“คนวัยเกษียณ” เป็นวัยที่มีเงินเก็บเยอะที่สุด และอีกมิติหนึ่งก็อยากส่งต่อสิ่งที่ตนเองสร้างมาบางส่วนให้ลูกหลานเช่นกัน หากไม่วางแผนแบ่งเงินให้ดีบางคนก็ไม่กล้าใช้เงิน เพราะกลัวเงินไม่พอใช้หรือกลัวไม่มีเป็นมรดกให้ลูกหลาน ซ้ำร้ายกว่านั้นหลายคนเก็บเงินหรือลงทุนผิดที่ ใช้เงินผิดวัตถุประสงค์ กลายเป็นว่าเงินเก็บก้อนใหญ่ต้องสูญหาย เกิดความกังวลใจแทนความสุขที่ควรจะมีในบั้นปลายชีวิต


“เรื่องทั้งหมดนี้คือตัวอย่างที่ชี้ให้เห็นว่า ‘การวางแผนการเงิน’ เข้ามาเกี่ยวข้องกับทุกช่วงวัยในชีวิต ไม่สำคัญว่าอายุเท่าไร เงินมากน้อยแค่ไหน จะประกอบอาชีพอะไร ล้วนเกี่ยวข้องทั้งหมด กระบวนการวางแผนการเงินหลายที่หลายตำรา อาจมีความแตกต่างกันบ้าง แต่หัวใจหลักๆ มันคือเรื่องพวกนี้องค์ประกอบต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องการจัดทำบัญชีรายรับรายจ่าย การตั้งเป้าหมายทางการเงิน การทำประกันชีวิตหรือประกันสุขภาพเพื่อปิดความเสี่ยง การลงทุนเพื่อให้เงินเติบโต การบริหารเงินคืนภาษี การวางแผนเกษียณ หรือแม้แต่การวางแผนส่งต่อสินทรัพย์และมรดก ทั้งหมดนี้ ล้วนเปรียบเสมือนจิ๊กซอว์ ที่จะช่วยปะติดปะต่อกันเป็นภาพการวางแผนการเงินในชีวิตเราให้สมบูรณ์”


จริงอยู่ว่าความรู้ในองค์ประกอบที่กล่าวมาข้างต้นเป็นสิ่งสำคัญแต่ที่สำคัญยิ่งกว่าคือ เราได้ตระหนักรู้ถึงความสำคัญของการวางแผน และเริ่มปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเมื่อไหร่


ถ้าวันนี้ย้อนอดีตกลับไปได้ กลับไป “วางแผนการเงิน” ให้กับตัวเองดีๆ หลายคนก็บอกว่า ชีวิตในวันนี้คงจะดีมากกว่านี้ แต่ความเป็นจริงเราไม่สามารถย้อนอดีตกลับไปได้หากแต่เราสามารถวางแผนการเงินที่ดี เพื่ออนาคตของเราและครอบครัวได้ โปรดอย่าปล่อยให้ตัวเราเองในอนาคต ต้องมานั่งเสียดายกับอดีตที่ผ่านไปอีกเลย...


ติดตามความรู้และข่าวสารสมาคมนักวางแผนการเงินไทย ได้ที่ LINE@cfpthailand,สมาคมนักวางแผนการเงินไทย Facebook Fanpageและ www.tfpa.or.th