ในยุคนี้คนไทยนิยมเดินเส้นทาง “คนโสด” กันมากขึ้น ด้วยปัจจัยสนับสนุนการเป็นโสดที่หลากหลาย ทั้งเรื่องสัดส่วนชายหญิงในประเทศไทย สภาวะสังคมและเศรษฐกิจ รวมถึงพฤติกรรมของคนรุ่นใหม่ที่ชอบใช้ชีวิตแบบที่ตัวเองเลือกและมีความสุข แบบไร้ภาระความกังวลใดๆ


“เรื่องการเงิน” เป็นอีกเรื่องที่ “คนโสด” จะต้องดูแลตนเอง โดยปัจจัยที่ต้องคำนึงถึงในการวางแผนการเงินสำหรับคนโสดนั้น สามารถแบ่งเป็น 5 เรื่องสำคัญดังนี้

1.รูปแบบการใช้ชีวิต

วิถีชีวิตที่ “คนโสด” เลือกจะเป็นตัวกำหนดแผนการเงิน การใช้ชีวิตกับใคร ที่ไหน อย่างไร และเมื่อไร นำมาซึ่งรายจ่ายที่แตกต่างกัน คนโสดบางคนอาจเลือกอยู่กับญาติพี่น้อง หรือบางคนอาจเลือกอยู่คนเดียวอย่างอิสระจริงๆ รูปแบบการใช้ชีวิตถือเป็นปัจจัยสำคัญที่กำหนดรายจ่าย และแผนการเงินของคนโสด


2.เงินเฟ้อ

ในระบบเศรษฐกิจที่มีทรัพยากรอย่างจำกัด การจะตอบสนองความต้องการของคนเราให้ได้มากขึ้นเรื่อยๆ ในอนาคต เราจึงเลี่ยงไม่ได้ที่จะต้องเผชิญกับสภาวะที่ข้าวของราคาแพงขึ้น หรือ ที่เรียกว่า “เงินเฟ้อ” นั่นเอง


“การวางแผนการเงินของคนโสด ‘เงินเฟ้อ’ เป็นปัจจัยที่สำคัญมาก เพราะสำหรับคนโสดที่ไม่มีลูกหลานคอยเลี้ยงดู หากไม่ได้คำนวณคาดการณ์เรื่องเงินเฟ้อไว้ จะทำให้ไม่สามารถรักษารูปแบบการใช้จ่ายแบบเดิมไว้ได้ และการแก้ไข ณ วัยที่อายุเพิ่มมากขึ้นแล้วนั้นก็เป็นไปได้ยาก”

3.อายุที่ยืนยาวขึ้น

จากการสำรวจของ “สำนักงานสถิติแห่งชาติ” พบว่าคนไทยมีอายุเฉลี่ยยืนยาวขึ้นเรื่อยๆ ทั้งในเพศชายและเพศหญิง บวกกับวิวัฒนาการทางการแพทย์ในปัจจุบันก็ก้าวล้ำสมัยขึ้นเรื่อยๆ อายุที่ยืนยาวขึ้นนำมาซึ่งค่าใช้จ่ายในการดำรงชีวิตในแต่ละวันที่เพิ่มมากขึ้นด้วยเช่นกัน การวางแผนการเงินเผื่ออายุขัยที่ยืนยาว จึงเป็นเรื่องที่หลีกเลี่ยงไม่ได้สำหรับคนโสดในยุคนี้ นอกจากนั้น คนโสดยังมีประเด็นสำคัญที่ต้องคำนึงคือ ขาดผู้ดูแลยามชรา คนโสดจึงจำเป็นต้องออกแบบวางแผนการใช้ชีวิตในยามบั้นปลายชีวิตให้ละเอียดรอบคอบ ว่าจะอาศัยอยู่ที่ไหน อยู่อย่างไร และใช้เงินเท่าไร

4.ผลตอบแทนการลงทุน ก่อนและหลังเกษียณอายุ

การเลือกที่อยู่ให้กับเงินของเราเป็นปัจจัยสำคัญในการกำหนดความสำเร็จในการวางแผนการเงิน การเลือกสินทรัพย์ในการลงทุนจะต้องเลือกให้สอดคล้องกับเป้าหมายของการลงทุนและระยะเวลาที่ต้องใช้เงิน ระยะเวลาในการลงทุนยาวที่นานขึ้น จะช่วยลดความผันผวนในการเลือกลงทุนในสินทรัพย์เสี่ยงได้

5.ความเสี่ยงในด้านต่างๆ ของชีวิต

ไม่มีใครสามารถล่วงรู้อนาคตได้ว่าจะเกิดอะไรขึ้นบ้างและชีวิตจะดำเนินไปอย่างไร สำหรับคนโสดเองมีหน้าที่ต้องดูแลตัวเองให้ดีที่สุด ความเสี่ยงในชีวิตที่สำคัญคือ การเจ็บป่วย โรคร้ายแรง อุบัติเหตุ หรือ ทุพพลภาพ เป็นต้น ซึ่งเป็นความเสี่ยงในชีวิตที่ส่งผลรุนแรงกับภาระค่าใช้จ่าย กระทบกับแผนการเงินอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ คนโสดจึงควรมีแผนการโอนย้ายความเสี่ยงและรับมือกับเหตุการณ์เหล่านี้

“คนโสด”...ควรมีวิธีการบริหารเงินอย่างไร

สำหรับ “คนโสด” แล้วการมีคุณภาพชีวิตที่ดีที่เกิดจากการบริหารการเงินที่ดี แนวทางการบริหารเงินแบบคนโสดมีขั้นตอนดังนี้


1.รู้จักตัวเอง ผ่านการจดบันทึกรายรับ-รายจ่าย การจดบันทึกรายรับ-รายจ่ายในแต่ละวัน ช่วยให้เราเห็นภาพการเงินในปัจจุบัน ว่าเสียเงินไปกับสิ่งใดบ้าง หรือมีค่าใช้จ่ายใดเป็นค่าใช้จ่ายหลักของชีวิต และมีค่าใช้จ่ายส่วนใดที่เราสามารถลดไปได้บ้าง โดยส่วนใหญ่แล้วการอยู่คนเดียว มักจะมีค่าใช้จ่ายเฉลี่ยต่อหัวสูงกว่าการอยู่กับญาติพี่น้อง หรืออยู่กับพ่อแม่ เพราะมีค่าใช้จ่ายบางประเภทที่ใช้และจ่ายคนเดียว เช่น ค่าอินเตอร์เนตในบ้าน ค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับรถ ค่าแอร์ เป็นต้น


2.มีเงินสำรองฉุกเฉิน เพื่อรับมือกับการอยู่คนเดียวแล้วเกิดกรณีฉุกเฉิน เช่น ตกงาน หรือข้าวของชิ้นสำคัญในบ้านเสียหาย เงินก้อนนี้จะคอยช่วยเหลือตัวเราเองให้อยู่รอด เงินออมฉุกเฉินควรมีจำนวนที่เหมาะสม อยู่ในสินทรัพย์ที่มีสภาพคล่องสูงและได้ผลตอบแทนมากกว่าเงินฝากออมทรัพย์เช่น เงินฝากประจำ 3 เดือน กองทุนรวมตลาดเงิน หรือกองทุนตราสารหนี้ระยะสั้น สำหรับคนโสดควรมีเงินสำรอง ประมาณ 3-6 เท่าของภาระค่าใช้จ่ายต่อเดือน


3.มีแผนเกษียณที่ชัดเจนของตัวเอง เงินเกษียณมีความสำคัญลำดับต้นๆ สำหรับคนโสด เพราะหากยามแก่เฒ่า ไม่มีคนในครอบครัวดูแล อย่างน้อยหากเราเตรียมเงินเกษียณไว้มาก เราจะมีทางเลือกในชีวิต สามารถดูแลตัวเราเองได้ สำคัญมากโดยเฉพาะสำหรับผู้หญิงโสดที่มักต้องเตรียมเงินมากกว่าผู้ชายโสด เพราะโดยธรรมชาติผู้หญิงมักอายุยืนกว่าผู้ชาย


“คนโสดควรมีเป้าหมายที่ชัดเจนคือ “เกษียณสุขสำราญ” การวางแผนเกษียณอายุ เป็นแผนที่ควรเริ่มต้นตั้งแต่อายุน้อยๆ โดยมีแหล่งที่มาของเงินสำคัญๆ ได้แก่ กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ กองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการ กองทุนประกันสังคม กองทุนรวมเพื่อการเลี้ยงชีพเป็นต้น หรือภายหลังหากลองคำนวณเงินที่ต้องใช้หลังเกษียณดูแล้วพบว่าเงินไม่เพียงพอกับการเกษียณตามแบบที่ต้องการ สามารถเลือกลงทุนเพิ่มเติมในตราสารทุน ในหุ้น หรือ กองทุนรวม เพื่อตอบโจทย์เพิ่มเติมได้ โดยมีการคัดเลือกหุ้นและกองทุนให้สอดคล้องกับความเสี่ยงและความชื่นชอบของแต่ละคนตามความสามารถในการรับความเสี่ยงได้”


4.วางแผนรับมือค่ารักษาพยาบาลในระยะยาว อายุที่มากขึ้นทุกปีมาพร้อมกับร่างกายที่เสื่อมโทรมลง ไม่มีใครที่ชราแล้วไม่เจ็บ หากไม่มีการเตรียมการไว้ และหวังพึ่งพาสวัสดิการภาครัฐ ซึ่งมีโอกาสที่จะไม่เพียงพอ เนื่องจากสภาวะประชากรไทยที่อัตราการเกิดน้อยลงเรื่อย มีคนวัยทำงานเสียภาษีให้รัฐน้อยลง ดังนั้น หากอยากเตรียมพร้อมสวัสดิการให้ตนเองแนะนำให้เริ่มจากการตรวจสอบสวัสดิการที่ตนเองมีอยู่ ว่ามีเพียงพอกับวิถีชีวิตของเราไปจนยามแก่ชราหรือไม่ หากไม่เพียงพอก็แนะนำให้วางแผนเพิ่มเติม ผ่านประกันสุขภาพที่คุ้มครองในระยะยาวหรือออมเงินเป็นกองทุนดูแลสุขภาพอีกก้อนหนึ่ง

หนึ่งในเงื่อนไขที่สำคัญสำหรับ “คนโสด” ในการจัดการการเงินคือ “ไม่มีใครดูแล หรือ ต้องดูแลตัวเอง”  จะต้องทำเพื่อบรรเทาปัญหานี้มีดังนี้


1.จ้างคนมาดูแล วิธีนี้สามารถช่วยแก้ปัญหา ในยามแก่ชราของคนโสดที่ไร้คนดูแลได้โดยในปัจจุบันมีธุรกิจให้บริการจัดหาคนมาดูแลที่บ้าน เราสามารถคัดเลือกศูนย์บริการที่มีคุณภาพและมาตรฐานมาดูแลได้ ซึ่งมีค่าใช้จ่ายอยู่ที่ประมาณ 10,000 บาทถึง 15,000 บาท หากคิดเงินเฟ้อที่ 3 % (ในอนาคตอีก 15 ปี) การวางแผนเกษียณอายุก็ควรบวกเพิ่มค่าใช้จ่ายคนดูแลที่ 16,000 บาทถึง 24,000 บาท ต่อเดือน


2.จัดเก็บข้อมูลการเงินอย่างเป็นระบบ ระบบในการจัดเก็บข้อมูลและแผนการเงินที่ละเอียดชัดเจน จะช่วยให้การดูแลตัวเองจัดสรรเรื่องการเงินเป็นเรื่องง่ายและคล่องตัวมากขึ้นสำหรับคนโสดยามชรา ตัวอย่างเช่น การจัดเก็บข้อมูลทรัพย์สินในรูปแบบทะเบียนทรัพย์สิน ที่แจกแจงรายละเอียดของแต่ละทรัพย์สินพร้อมสถานที่จัดเก็บ หรือ การทำสรุปกรมธรรม์ประกันภัยและการสรุปบัญชีหุ้นหรือกองทุนรวม เพื่อความสะดวกในการบริหารจัดการ


3.เรียนรู้เรื่องเทคโนโลยีเทคโนโลยีเป็นตัวช่วยสำคัญที่จะทำให้คนเราสามารถจัดการชีวิตได้ง่ายและสะดวกมากขึ้นด้วยต้นทุนที่ต่ำลง การนำเทคโนลยีมาปรับใช้ในชีวิตประจำวันจะช่วยให้คนโสดสามารถดูแลตัวเองได้โดยพึ่งพาผู้อื่นน้อยลง ปัจจุบันมีเทคโนโลยีที่เข้ามาช่วยเหลือผู้สูงอายุในหลากหลายด้านเช่น Application ที่ช่วยเตือนความจำในการทานยา ระบบส่งข้อมูลขอความช่วยเหลือฉุกเฉิน อุปกรณ์อำนวยความสะดวกอัจฉริยะที่ช่วยเหลือให้ผู้สูงวัยสามารถเคลื่อนไหวได้อย่างคล่องแคล่วมากขึ้น นอกจากนี้การเรียนรู้เกี่ยวกับวิธีการใช้ Application ของสถาบันการเงินต่างๆ เพิ่มความสะดวกสบายในการใช้ชีวิตและลดต้นทุนในการบริหารจัดการเงินในยามชราอีกด้วย


“ชีวิตหลังเกษียณของคนโสด” เป็นอีกหนึ่งช่วงชีวิตที่สำคัญ เพราะคนโสด ควรเป็นโสดแบบมีความสุขและมีสตางค์ การวางแผนการบริหารเงินหลังเกษียณจึงมีความสำคัญมากและแตกต่างกับช่วงก่อนเกษียณ โดยมีปัจจัยที่ต้องคำนึงถึงดังนี้

1.เอาชนะเงินเฟ้อ เงินเฟ้อเป็นปัจจัยที่กัดกินเงินหลังเกษียณให้ด้อยค่าลงเรื่อยๆ การจัดสรรเงินลงทุนหลังเกษียณจึงควรจัดพอร์ตการลงทุนในระดับความเสี่ยงต่ำโดยมีเป้าหมายผลตอบแทนจะต้องเอาชนะเงินเฟ้อให้ได้อย่างน้อยเพื่อรักษาระดับมาตรฐานการใช้ชีวิตของเราเอาไว้ไม่ให้เปลี่ยนแปลงไป โดยการจัดสรรเงินลงทุนเพื่อเอาชนะเงินเฟ้อนั้น สามารถจัดสัดส่วนผสมกันระหว่าง ‘ตราสารทุน’ และ ‘ตราสารหนี้’ ได้ เช่น ลงทุนในตราสารทุนที่สัดส่วน 5-15% และ ตราสารหนี้เงินฝากรวม 85-95% เป็นต้น


2.ดูแลเงินต้น การลงทุนในช่วงหลังเกษียณอายุ สัดส่วนของสินทรัพย์ที่ลงทุนควรเป็นสินทรัพย์ที่มีความปลอดภัย การแบ่งเงินลงทุนมาลงทุนในสินทรัพย์เสี่ยงเช่น หุ้น หรือกองทุนรวมตราสารทุน ควรมีการคัดเลือกธุรกิจที่ลงทุนเป็นอย่างดี ธุรกิจมีความมั่นคงสร้างกระแสเงินสดเป็นประจำ และปันผลอยู่เสมอ งบการเงินอยู่ในเกณฑ์ดี และผู้บริหารมีธรรมาภิบาลในการดำเนินงาน เป็นต้น


3.สภาพคล่องดี สัดส่วนหลักของสินทรัพย์ที่ลงทุนหลังเกษียณ ควรมีสภาพคล่องดีระดับนึง สามารถผันมาเป็นเงินสดได้หากเกิดเหตุการณ์จำเป็นต้องใช้เงินหลังเกษียณ เช่น การลงทุนในรูปแบบกองทุนรวมอสังหาริมทรัพย์ที่สามารถซื้อขายในตลาดได้ อาจเป็นทางเลือกที่ดีในการลงทุนสำหรับคนหลังเกษียณ เพราะให้ทั้งรายได้ประจำและสภาพคล่องในการซื้อขาย เมื่อเทียบกับการลงทุนในอสังหาริมทรัพย์โดยตรง


“ทุกวันนี้เห็นได้ว่า...คนไทยนิยมอยู่คนเดียวในยามชรามากขึ้น อ้างอิงข้อมูลจาก ‘สำนักงานสถิติแห่งชาติ’ ในปี 2560 พบว่า ผู้สูงอายุในประเทศไทยอาศัยอยู่ลำพังคิดเป็นร้อยละ 10.8 ของจำนวนผู้สูงอายุทั้งหมด เพิ่มจากร้อยละ 3.6ในปี 2537 สะท้อนถึงสภาวะทางประชากรศาสตร์และความเป็นอยู่ของคนไทยที่เปลี่ยนแปลงไป การบริหารเงินสำหรับคนโสดที่มีรูปแบบการใช้ชีวิตลำพังนั้น ควรคำนึงรูปแบบการใช้ชีวิตและการอยู่อาศัย”


“การวางแผนเกษียณ” ที่รอบคอบรัดกุมคำนึงถึง เงินเฟ้อ ค่ารักษาพยาบาล ผลตอบแทนและความสามารถในการรับความเสี่ยง ทั้งก่อนและหลังเกษียณ และที่สำคัญที่สุดคือการดูแลตัวเอง ทั้งร่างกายและจิตใจเพื่อให้เป็น “คนโสด” ที่สามารถบริหารเงินได้อย่างมี ‘ความสุข’ และ ‘เกษียณได้อย่างสำราญ’


ติดตามความรู้และข่าวสารสมาคมนักวางแผนการเงินไทย ได้ที่ LINE@cfpthailand,สมาคมนักวางแผนการเงินไทย Facebook Fanpageและ  www.tfpa.or.th