Wealth EZ: หลายคนอาจเคยรู้สึกว่าแม้จะพยายามวางแผนการเงินอย่างดีแล้ว แต่บางครั้งก็ยังรู้สึกว่า “มีบางอย่างไม่ค่อยลงตัว” “น่าจะต้องปรับอะไรบางอย่าง” “ยังมีเวลา” “เดี๋ยวค่อยจัดการ” และรู้หรือไม่ว่าการผัดวันประกันพรุ่งอาจทำให้พลาดโอกาสสำคัญในชีวิต ซึ่งจากการสังเกตพบว่ามีสัญญาณเตือนที่บ่งบอกว่าถึงเวลาต้องทบทวนแผนการเงินกันแล้ว 5 ประการ

สัญญาณที่ 1: “เงินเดือนหมด” ก่อนสิ้นเดือนทุกครั้ง...“สัญญาณเตือน” ที่ไม่ควรมองข้าม

“เดือนนี้เงินหมดอีกแล้ว...” เสียงบ่นที่คุ้นเคยของชาวออฟฟิศ หลายคนเงินเดือนหลายหมื่นบาท แต่กลับต้องเผชิญกับภาวะ “เงินไม่พอใช้” ทุกเดือน ทั้งที่ยังไม่ถึงวันเงินเดือนออก จึงต้องยืมเงินเพื่อนรอบข้าง รูดบัตรเครดิต หรือบางครั้งถึงขั้นต้องกดเงินสดฉุกเฉิน นี่คือสัญญาณชัดเจนว่ากำลังมีปัญหาการใช้จ่ายเกินตัว


หากกำลังเผชิญสถานการณ์แบบนี้ ควรรีบแก้ไขด้วยกฎ “50/30/20” ที่จะช่วยจัดระเบียบการเงินใหม่ โดยแบ่งเงินเดือนออกเป็น 3 ส่วนหลักๆ


ส่วนแรก: 50% หรือครึ่งหนึ่งของรายได้ ให้เอาไว้สำหรับค่าใช้จ่ายที่จำเป็นในชีวิตประจำวัน เช่น ค่าเช่าบ้าน ค่าผ่อนรถ ค่าอาหาร ค่าเดินทาง ค่าน้ำค่าไฟ หรือค่าใช้จ่ายประจำที่ขาดไม่ได้


ถัดมา 30%: สำหรับกิจกรรมที่ทำให้มีความสุข อยากไปเที่ยวพักผ่อน ชอปปิง ทานอาหารร้านอร่อย หรือทำงานอดิเรกที่ชอบ ก็ใช้เงินส่วนนี้


สุดท้าย 20%: เก็บไว้สำหรับอนาคต ทั้งการออมและการลงทุน เพื่อสร้างความมั่นคงในระยะยาว


คำแนะนำ: อย่าลืมสำรวจค่าใช้จ่ายที่อาจดูเล็กน้อยแต่รวมกันแล้วเป็นเงินก้อนใหญ่ เช่น ค่าสมาชิกรายเดือนต่างๆ ที่เราอาจสมัครไว้แต่แทบไม่ได้ใช้ การยกเลิกสิ่งที่ไม่จำเป็นอาจช่วยให้มีเงินเหลือเพิ่มขึ้นได้อย่างน่าประหลาดใจ

สัญญาณที่ 2: “ภาระหนี้สิน” พุ่งสูงขึ้นเรื่อยๆ...เมื่อหนี้กลายเป็นผู้ร้าย

นาย ก. มีหนี้บัตรเครดิต 3 ใบ รวมกันกว่า 200,000 บาท แต่ละเดือนพยายามจ่ายขั้นต่ำ แต่ยอดหนี้กลับไม่เคยลดลง เพราะดอกเบี้ย 16% ต่อปีที่ทับถมเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ สถานการณ์ยิ่งแย่ลงเมื่อต้องใช้บัตรใบใหม่จ่ายค่าใช้จ่ายฉุกเฉิน ทำให้วนเวียนอยู่ในวังวนแห่งหนี้สินไม่จบสิ้น


“นี่คือสัญญาณอันตรายระดับสูงที่บ่งบอกว่าถึงเวลาต้องจัดการอย่างจริงจัง โดยเริ่มจากการจัดลำดับความสำคัญของหนี้ ด้วยการมุ่งชำระหนี้ที่มีดอกเบี้ยสูงที่สุดก่อน”


อีกทางเลือกที่น่าสนใจ คือ “การรวมหนี้” ซึ่งเป็นการนำหนี้ที่มีอยู่จากหลายๆ ที่ทั้งในและนอกระบบ หรือจากบัตรเครดิตหลายๆ ใบ มารวมไว้ที่เดียวกัน เพื่อขออนุมัติสินเชื่อกับสถาบันการเงิน มาปิดหนี้ที่มีดอกเบี้ยสูงทั้งหมด แล้วมาเลือกผ่อนเป็นรายงวดคืนให้กับธนาคารด้วยอัตราดอกเบี้ยที่ถูกลง ซึ่งจะช่วยลดภาระดอกเบี้ยลงได้มาก


“ที่สำคัญ อย่าลืมสร้าง ‘เงินสำรองฉุกเฉิน’ ควบคู่ไปด้วย เพื่อป้องกันไม่ให้ต้องก่อหนี้เพิ่มเมื่อมีค่าใช้จ่ายไม่คาดฝัน เพราะการมีเงินสำรอง คือ เกราะป้องกันที่ดีที่สุดที่จะช่วยให้ไม่ต้องกลับไปติดกับดักหนี้สินอีกครั้ง”

สัญญาณที่ 3: ไม่มี “เงินสำรองฉุกเฉิน”...เมื่อชีวิตไม่เคยบอกล่วงหน้า

นาย ข. เจ้าของร้านอาหารวัย 35 ปี ที่ธุรกิจกำลังไปได้สวย มีรายได้เฉลี่ยเดือนละ 80,000 บาท แต่ใช้จ่ายหมดไปกับการขยายร้านและการใช้ชีวิต จนแทบไม่มีเงินเหลือเก็บ จนกระทั่งวันหนึ่งเกิดเหตุไฟไหม้ในครัว ทำให้ต้องปิดร้านซ่อมแซมเป็นเวลา 2 เดือน โดยที่ไม่มีเงินสำรองรองรับ สุดท้ายต้องกู้เงินด่วนดอกเบี้ยสูงมาแก้ปัญหา


นี่คือตัวอย่างที่ชี้ให้เห็นว่าความไม่แน่นอน เป็นสิ่งเดียวที่แน่นอนในชีวิต ดังนั้น ลองถามตัวเองว่า “ถ้าวันนี้ต้องหยุดงานกะทันหัน จะอยู่ได้กี่เดือน” หากคำตอบคือ ไม่ถึงเดือน นั่นหมายความว่ากำลังเดินอยู่บนเส้นด้ายที่พร้อมจะขาดได้ทุกเมื่อ

ดังนั้น เป้าหมายขั้นต่ำที่ควรมี คือ “เงินสำรอง” 3 – 6 เดือนของค่าใช้จ่ายรายเดือน สำหรับวิธีการสร้างเงินสำรองที่ได้ผลที่สุดคือ การตั้งระบบออมอัตโนมัติ โดยทันทีที่เงินเดือนเข้า ให้หักเงินออมไปยังบัญชีแยกต่างหาก โดยต้องแยกบัญชีเงินสำรองออกจากบัญชีใช้จ่ายปกติ จะช่วยลดการใช้จ่ายที่ไม่จำเป็นและทำให้เงินสำรองเพิ่มขึ้นได้อย่างต่อเนื่อง


“เพราะ ‘เงินสำรองฉุกเฉิน’ คือ เกราะป้องกันชั้นแรกที่จะช่วยให้รับมือกับเหตุการณ์ไม่คาดฝันได้อย่างมั่นใจ โดยไม่ต้องพึ่งพาหนี้สินหรือความช่วยเหลือจากผู้อื่น”

สัญญาณที่ 4: ไม่มี “ประกัน” ที่จำเป็น...เมื่อความเสี่ยงไม่เคยบอกล่วงหน้า

“เรายังอายุน้อย ยังไม่จำเป็นต้องทำประกัน” นี่คือความคิดของคุณบี วัย 32 ปี ที่เพิ่งแต่งงานและมีลูกน้อยวัย 2 ขวบ เขาทำงานเป็นวิศวกร มีรายได้ดี แต่ไม่เคยคิดเรื่องประกัน จนกระทั่งวันหนึ่งเกิดอาการปวดท้องรุนแรง ต้องผ่าตัดด่วนเพราะไส้ติ่งอักเสบ ค่ารักษาพยาบาลกว่า 100,000 บาท ทำให้ต้องกู้ยืมเงินญาติมาจ่าย และยังต้องผ่อนชำระอีกหลายเดือน ซึ่งเรื่องนี้สอนว่า ความเสี่ยงในชีวิตไม่เคยบอกล่วงหน้า และบางครั้งการไม่มีประกันที่จำเป็นอาจทำให้เงินก้อนที่เก็บมาทั้งชีวิตหมดไปในพริบตา โดยเฉพาะคนที่มีภาระต้องดูแลครอบครัว


“ประกัน” ที่ควรพิจารณาตามลำดับความสำคัญ เริ่มจาก “ประกันสุขภาพ” ที่จะช่วยรองรับค่ารักษาพยาบาลที่สูงขึ้นทุกปี ตามด้วย “ประกันชีวิต” ที่จะเป็นหลักประกันให้ครอบครัวหากเกิดอะไรขึ้นกับตัวเอง และ “ประกันอุบัติเหตุ” ที่จะช่วยคุ้มครองเหตุไม่คาดฝัน


“การทำ ‘ประกัน’ ไม่ใช่การสิ้นเปลืองเงิน แต่เป็นการลงทุนเพื่อบริหารความเสี่ยง เปรียบเสมือนร่มชูชีพที่พร้อมกางเมื่อเกิดเหตุไม่คาดฝัน ที่สำคัญต้องเลือกความคุ้มครองที่เหมาะสมกับช่วงชีวิตและความสามารถในการจ่ายเบี้ยประกัน เพื่อให้ได้ประโยชน์สูงสุดและไม่เป็นภาระในระยะยาว”

สัญญาณที่ 5: ไม่มี “แผนเกษียณ” ที่ชัดเจน...อย่าปล่อยให้ความฝันวัยเกษียณเลือนหาย

พนักงานบริษัทเอกชน 35 ปีคนหนึ่ง เพิ่งตระหนักว่าตัวเองยังไม่ได้เริ่ม “วางแผนเกษียณ” เลย ทั้งที่มีรายได้ดีเดือนละ 70,000 บาท แต่มักคิดว่า “ยังมีเวลาอีกนาน” หรือ “ค่อยเริ่มปีหน้า” จนผ่านมาหลายปี เมื่อคำนวณดูพบว่าหากต้องการใช้ชีวิตหลังเกษียณด้วยเงินเดือนละ 30,000 บาท เป็นเวลา 20 ปี จะต้องมีเงินออมอย่างน้อย 7.2 ล้านบาท


“ตัวเลขนี้อาจทำให้หลายคนตกใจ แต่ไม่ต้องกังวล เพราะยิ่งเริ่มเร็ว โอกาสที่จะบรรลุเป้าหมายก็ยิ่งมีมากขึ้น ด้วยพลังของดอกเบี้ยทบต้น เงิน 5,000 บาทต่อเดือนที่ลงทุนตั้งแต่อายุ 35 ปี จะเติบโตเป็นเงินก้อนใหญ่กว่าการเริ่มออมเดือนละ 15,000 บาท ตอนอายุ 45 ปี”


เริ่มต้นง่ายๆ ด้วยการสมัคร “กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ” นอกจากเงินสะสมแล้ว เงินบริษัทจะสมทบให้ด้วย เท่ากับได้ผลตอบแทนทันที 100% จากเงินที่นายจ้างจ่ายสมทบ จากนั้นพิจารณาลงทุนใน “กองทุนรวมเพื่อการเลี้ยงชีพ” (RMF) ที่นอกจากจะช่วยสร้างวินัยการออมระยะยาวแล้ว ยังได้สิทธิประโยชน์ทางภาษีด้วย


เพราะ “วัยเกษียณ” คือ ช่วงเวลาที่ควรได้ใช้ชีวิตอย่างมีความสุข ไม่ใช่กลายเป็นภาระของลูกหลาน การเริ่มวางแผนตั้งแต่วันนี้จึงเป็นของขวัญล้ำค่าที่เราให้กับตัวเองในอนาคต

เริ่มต้นวันนี้...เพื่ออนาคตที่มั่นคงกว่า

จากสัญญาณเตือนทั้ง 5 ประการ ไม่ว่าจะเป็นปัญหาเงินหมดก่อนสิ้นเดือน ภาระหนี้สินที่พอกพูน การขาดเงินสำรองฉุกเฉิน การไม่มีประกันที่จำเป็น หรือการไม่มีแผนเกษียณที่ชัดเจน ล้วนเป็นเรื่องที่สามารถแก้ไขได้ หากเริ่มลงมือทำตั้งแต่วันนี้


เหมือนการเดินทางไกล การก้าวเล็กๆ ทีละก้าวอย่างมั่นคง ย่อมดีกว่าการวิ่งเร็วแต่หกล้ม การปรับปรุงสุขภาพทางการเงินก็เช่นกัน เริ่มจากจุดเล็กๆ ที่ทำได้ ค่อยๆ สร้างวินัยทางการเงิน และที่สำคัญต้องทำอย่างต่อเนื่อง เพราะความมั่งคั่งไม่ได้เกิดจากโชคช่วย แต่เกิดจากการวางแผนที่ดีและการลงมือทำอย่างจริงจัง


ติดตามความรู้และข่าวสารสมาคมนักวางแผนการเงินไทย ได้ที่ LINE@cfpthailand, สมาคมนักวางแผนการเงินไทย Facebook Fanpage และ www.tfpa.or.th