สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต.) เปิดรับฟังความคิดเห็นต่อหลักการการกำหนดหลักเกณฑ์เกี่ยวกับผู้แนะนำรายชื่อลูกค้า (Introducing Broker Agent: IBA) ของผู้ประกอบธุรกิจหลักทรัพย์และผู้ประกอบธุรกิจสัญญาซื้อขายล่วงหน้า (ผู้ประกอบธุรกิจ) เพื่อสร้างมาตรฐานการกำกับดูแลที่เหมาะสม ชัดเจน และคุ้มครองผู้ลงทุนให้ได้รับข้อมูลที่เพียงพอ


ปัจจุบันสื่อออนไลน์และโซเชียลมีเดีย ถือเป็นหนึ่งในช่องทางหลักที่มีบทบาทสำคัญในการช่วยให้เกิดการเข้าถึงข้อมูลทางการเงินของประชาชน ซึ่งมีทั้งการให้ข้อมูลข่าวสารในลักษณะของการให้ความรู้ การแนะนำการลงทุน รวมถึงการเชิญชวนหรือแนะนำการเข้าใช้บริการกับผู้ประกอบธุรกิจ โดยอาจเกิดความเสี่ยงในหลายด้าน เช่น ความถูกต้องของข้อมูล ความน่าเชื่อถือ และการให้คำแนะนำโดยไม่ได้รับอนุญาต


ก.ล.ต. จึงยกระดับกรอบการกำกับดูแลการใช้บริการ IBA ของผู้ประกอบธุรกิจให้มีความชัดเจน และสอดคล้องกับพฤติกรรมในปัจจุบัน โดยเฉพาะผู้ให้ข้อมูลทางการเงินในสื่อออนไลน์ที่ปฏิบัติหน้าที่เป็น IBA  เพื่อสร้างมาตรฐานการกำกับดูแลที่สอดคล้องกับบริบทในปัจจุบัน และป้องกันปัญหาความเหลื่อมล้ำในการกำกับดูแล (Regulatory arbitrage) พร้อมทั้งคุ้มครองผู้ลงทุนให้สามารถตัดสินใจโดยอยู่บนพื้นฐานของข้อมูลที่โปร่งใสและเพียงพอ โดยเสนอหลักการการกำหนดหลักเกณฑ์เกี่ยวกับ IBA ให้ครอบคลุมตั้งแต่การคัดเลือก การแต่งตั้ง และการปฏิบัติงาน ตลอดจนการกำกับดูแล ซึ่งสรุปสาระสำคัญ ดังนี้


(1) กำหนดนิยาม IBA หมายถึง บุคคลหรือนิติบุคคลที่ทำหน้าที่แนะนำรายชื่อหรือติดต่อชักชวนลูกค้าเพื่อการใช้บริการอันเกี่ยวเนื่องกับธุรกิจหลักทรัพย์หรือธุรกิจสัญญาซื้อขายล่วงหน้า ไม่ว่าจะได้รับค่าตอบแทนหรือไม่


(2) แนวทางการคัดเลือก: ผู้ประกอบธุรกิจต้องตรวจสอบข้อมูล (due diligence) เพื่อให้มั่นใจว่า IBA มีความน่าเชื่อถือและปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ได้


(3) การจัดให้มีข้อตกลง: ผู้ประกอบธุรกิจต้องจัดให้มีข้อตกลงเป็นลายลักษณ์อักษรกับ IBA ซึ่งคำนึงถึงการปฏิบัติให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์


(4) ขอบเขตการปฏิบัติงาน: กำหนดให้ IBA ดำเนินการภายใต้ขอบเขต เช่น ให้ข้อมูลและเผยแพร่ข้อมูลเกี่ยวกับผู้ประกอบธุรกิจ รวบรวมเอกสารคำขอเปิดบัญชี และคัดกรองลูกค้าเบื้องต้น ทั้งนี้ IBA ต้องไม่ปฏิบัติงาน ซึ่งเป็นธุรกิจหลักของผู้ประกอบธุรกิจ (negative list) ได้แก่ อนุมัติวงเงินหรืออนุมัติการเปิดบัญชี แนะนำการลงทุน รับคำสั่งซื้อขาย จัดการหรือเก็บรักษาทรัพย์สินลูกค้า รวมถึงห้ามเป็นผู้รับมอบอำนาจแทนลูกค้า


(5) การจ่ายค่าตอบแทน: ผู้ประกอบธุรกิจสามารถจ่ายค่าตอบแทนได้ทั้งแบบครั้งแรก (up-front fee) และหลังเป็นลูกค้า (retaining fee) โดยต้องโปร่งใส ไม่ทำให้ค่าธรรมเนียมที่เรียกเก็บจากลูกค้าสูงเกินควร หรือก่อให้เกิดแรงจูงใจในการชักชวนที่ไม่สอดคล้องกับประโยชน์สูงสุดของผู้ลงทุน


(6) การติดตามและกำกับดูแล: ผู้ประกอบธุรกิจต้องกำกับดูแลและติดตามการปฏิบัติหน้าที่ของ IBA อย่างสม่ำเสมอและมีมาตรการกรณีที่ IBA ปฏิบัติไม่เป็นไปตามหลักเกณฑ์ รวมถึงรายงานให้ ก.ล.ต. ทราบปีละ 2 ครั้ง


(7) การเปิดเผยข้อมูล: ผู้ประกอบธุรกิจต้องดูแลให้ IBA เปิดเผยให้ผู้ลงทุนทราบว่าเป็น IBA ของผู้ประกอบธุรกิจและได้รับค่าตอบแทน


ทั้งนี้ หากสมาคมที่เกี่ยวข้องมีการกำหนดแนวทางเกี่ยวกับมาตรฐานการดำเนินงานที่เกี่ยวกับ IBA โดยแนวทางดังกล่าวได้รับความเห็นชอบจาก ก.ล.ต. แล้ว ให้ผู้ประกอบธุรกิจปฏิบัติตามแนวทางของสมาคมนั้นด้วย


ในการนี้ ก.ล.ต. ได้เผยแพร่เอกสารรับฟังความคิดเห็นเกี่ยวกับหลักการและร่างกฎหมายในเรื่องดังกล่าวไว้ที่เว็บไซต์ ก.ล.ต. https://www.sec.or.th/TH/Pages/PB_Detail.aspx?SECID=1175 และระบบกลางทางกฎหมาย https://law.go.th/listeningDetail?survey_id=NzMwMkRHQV9MQVdfRlJPTlRFTkQ= โดยผู้ที่เกี่ยวข้องและผู้สนใจสามารถแสดงความคิดเห็นได้ที่เว็บไซต์ หรือทาง e-mail: [email protected] หรือ [email protected] จนถึงวันที่ 5 กรกฎาคม 2569