คนส่วนมากมักมองว่าการถือหุ้นที่ให้เงินปันผลอย่างสม่ำเสมอเป็นสิ่งที่ปลอดภัยในช่วงที่เศรษฐกิจไม่ดีหรือช่วงที่ตลาดหุ้นเข้าสู่ขาลง เนื่องจากยังคงมีรายได้จากเงินปันผลอยู่ แม้ราคาหุ้นจะปรับลง ซึ่งนี่เป็นสิ่งที่เป็นไปได้ แต่ก็ไม่เสมอไป และในโพสต์นี้ Wealthy Thai จะพาทุกท่านมาสำรวจเหตุผลว่าทำไมการถือหุ้นปันผลในช่วงเศรษฐกิจไม่ดีไม่ใช่ทางเลือกที่ดีที่สุดเสมอไป โดยเหตุผลหลักมีดังนี้

1.บริษัทที่ต้องจ่ายเงินปันผลในช่วงเศรษฐกิจขาลงต้องเจอกับความกดดันด้านการเงินมากกว่าเดิม

นอกจากรายได้และกำไรที่ลดลงแล้ว บริษัทยังต้องเจอภาระในการจ่ายเงินปันผลให้กับผู้ถือหุ้น ซึ่งบางครั้ง ถ้ามีเงินไม่พอจ่ายเงินปันผล บริษัทอาจต้องใช้เงินสำรองหรือก่อหนี้เพิ่ม ซึ่งจะทำให้งบดุลของบริษัทยิ่งอ่อนแอ และในกรณีที่แย่ที่สุด ถ้าเศรษฐกิจยังคงซบเซาเป็นเวลานาน อาจทำให้บริษัทถึงกับล้มละลายได้

2.ผู้ถือหุ้นมีสิทธิ์ได้เงินปันผลน้อยลงเมื่อเศรษฐกิจไม่ดี

หนึ่งในความเสี่ยงหลักในช่วงตลาดหุ้นขาลง คือการถูกหักเงินปันผล ซึ่งบริษัทที่มีรายได้ลดลงมากก็มักให้ความสำคัญกับการเก็บเงินมากกว่าจ่ายเงินให้ผู้ถือหุ้น ทำให้ผู้ถือหุ้นมีรายได้จากเงินปันผลน้อยลง หรือในกรณีเลวร้ายที่สุด อาจไม่ได้เงินปันผลเลย

3.ความความเชื่อมั่นนักลงทุนมีแนวโน้มลดลงเมื่อบริษัทไม่สามารถจ่ายเงินปันผลได้เต็มจำนวน ส่งผลเสียต่อราคาหุ้น

การที่บริษัทไม่สามารถจ่ายเงินปันผลเต็มจำนวน สะท้อนว่าบริษัทกำลังมีปัญหาทางการเงิน ซึ่งจะทำให้ความเชื่อมั่นนักลงทุนลดลงและก่อให้เกิดการเทขายหุ้นบริษัท นี่จะทำให้ราคาหุ้นปรับตัวลง และส่งผลเสียต่อทั้งการดำเนินการของบริษัทและมูลค่าพอร์ตของผู้ที่ถือหุ้นบริษัทด้วย

4.เมื่อราคาหุ้นปันผลลดลง อัตราตอบแทนจากเงินปันผล (dividend yield) อาจดูสูงขึ้น ทำให้มีโอกาสเกิดกับดักเงินปันผล (dividend trap)

กับดักเงินปันผล หรือ Dividend Trap หมายถึงหุ้นที่ดูจ่ายปันผลดีหรือสูง แต่ความจริงไม่ได้ดีอย่างที่คิด ซึ่งหุ้นเหล่านี้มีโอกาสดึงดูดนักลงทุนเข้ามาเยอะ เพราะเห็นว่าอัตราผลตอบแทนเงินปันผลสูง แต่แท้ที่จริงแล้วบริษัทอาจกำลังมีปัญหาด้านการเงินและไม่สามารถจ่ายเงินปันผลที่ดูดีนี้ได้อย่างต่อเนื่อง ทำให้นักลงทุนที่เข้ามาซื้อหุ้นต้องขาดทุนและส่งผลเสียต่อเศรษฐกิจโดยรวมอีก


และนี่คือเหตุผลหลักว่าทำไมหุ้นปันผลไม่ใช่สินทรัพย์ที่ปลอดภัยในช่วงตลาดขาลงเสมอไป ทั้งนี้สิ่งที่นักลงทุนควรทำ คือ หมั่นศึกษาหุ้นปันผลที่ถืออยู่ โดยให้ดูว่า (1) บริษัทยังสามารถทำกำไรได้หรือไม่ เพราะเงินปันผลควรมาจากกำไร ไม่ใช่เงินสำรองหรือหนี้ (2) Dividend Yield ของหุ้นสูงเกินหุ้นอื่นๆ ในอุตสาหกรรมเดียวกันหรือไม่ และถ้าสูงเกินไปให้ดูว่ามาจากเงินปันผลพิเศษหรือเปล่า เช่น เงินปันผลจากการขายสินทรัพย์ก้อนใหญ่ เงินปันผลจากการจ่ายจากกำไรที่สะสมมา หรือ เงินปันผลที่จ่ายก่อนเปลี่ยนมือผู้บริหาร ถ้าไม่ใช่ให้ระวังไว้ก่อน และ (3) ดูแนวโน้มธุรกิจของบริษัทในอนาคตด้วยว่าดีหรือไม่ดี เพราะผลกำไรในอดีตไม่ได้การันตีผลกำไรในอนาคต