กระแสการลงทุนในปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI กำลังส่งสัญญาณว่าก้าวเข้าสู่ช่วงที่โตเต็มที่มากขึ้น

โดยการลงทุนเร่งตัวขึ้น, ความต้องการพลังประมวลผลยังคงอยู่ในระดับสูง และบริษัทเทคโนโลยีขนาดใหญ่ยังคงได้ประโยชน์จากภาวะอุปทานตึงตัวและกำไรที่สูง


แต่ในประวัติศาสตร์ที่ผ่านมา ไม่มีวัฏจักรการลงทุนใดที่เติบโตได้ตลอดไป ดังนั้น คำถามที่สำคัญคือวัฎจักร AI จะจบลงเมื่อไร?


และตามรายงานของ BCA Research มี 4 ตัวชี้วัด (Indicators) สำคัญ ที่เราควรติดตามเพื่อให้เห็นสัญญาณว่าวัฏจักรนี้อาจกำลังเข้าใกล้จุดสูงสุดหรือยัง


1) การใช้งานจริง (Adoption Metrics): AI ถูกนำไปใช้ในวงกว้างแล้วหรือยัง?

หัวใจของวัฏจักรเทคโนโลยีทุกครั้ง คือการใช้งานจริง หรือ adoption และเพราะการที่บริษัทลงทุนมหาศาล ไม่ได้แปลว่าเทคโนโลยีนั้นถูกนำใช้งานเสมอไป BCA จึงให้ความสำคัญกับ ตัวชี้วัดการใช้งาน (Adoption Metrics) เช่น อัตราการนำ AI ไปใช้งานในภาคธุรกิจ และการเติบโตของการใช้งาน


โดยในช่วงต้น การใช้งานจะเติบโตเร็ว แต่เมื่อเข้าสู่ช่วงปลายวัฏจักร การใช้งานมักจะเริ่มแผ่วลง ตามรูปแบบ S-curve ดังนั้นหากการใช้งานเริ่มทรงตัวหรือชะลอ ในขณะที่การลงทุนยังสูง อาจเป็นสัญญาณว่า มีการลงทุนเกินความต้องการจริง (Overinvestment)


2) ราคาชิป GPU และหน่วยความจำ: สะท้อนอุปสงค์-อุปทาน

สัญญาณที่เห็นชัดที่สุดอีกอย่างหนึ่งคือราคา การเติบโตของ AI ส่วนหนึ่งถูกขับเคลื่อนโดยภาวะขาดแคลน (Shortage) โดยเฉพาะใน GPU และหน่วยความจำ (Memory Chips) ซึ่งเป็นหัวใจของระบบ


โดย BCA จับตาราคาฮาร์ดแวร์อย่างใกล้ชิด เพราะหากอุปสงค์สูง ราคาก็จะยังอยู่ในระดับสูง แต่ถ้าอุปทานเริ่มขยายตัว ราคาจะเริ่มนิ่งหรือปรับลง


ซึ่งหากราคาเริ่มลดลงต่อเนื่อง อาจหมายถึงตลาดกำลังเปลี่ยนจากภาวะขาดแคลน ไปสู่ภาวะอุปทานล้นตลาด (Surplus) ซึ่งมักเป็นจุดเปลี่ยนของวัฏจักรการลงทุน


3) การคาดการณ์การลงทุน (Capex Estimates): การขยายตัวไปไกลแค่ไหนแล้ว

ปัจจัยขับเคลื่อนการเร่งตัวของตลาด AI ในรอบนี้ คือการลงทุนมหาศาลในโครงสร้างพื้นฐาน บริษัทเทคโนโลยีขนาดใหญ่กำลังทุ่มเงินไปกับศูนย์ข้อมูล, ชิป รวมถึงระบบ AI


การติดตามการคาดการณ์ Capex ของนักวิเคราะห์ ช่วยชี้ว่าการลงทุนไปไกลแค่ไหนแล้วในปัจจุบัน โดยความเสี่ยงไม่ได้มากจากการลงทุนเยอะ แต่มาจากลงทุนมากเกินไป (Overinvestment)


หากตัวเลขคาดการณ์เริ่มลดลง หรือบริษัทเริ่มชะลอการใช้จ่าย อาจสะท้อนว่าผลตอบแทนไม่คุ้มกับเงินที่ลงทุน ซึ่งเป็นสัญญาณเตือนล่วงหน้า


4) ความเสี่ยงทางการเงิน (Financial Risk Measures): มีรอยร้าวเกิดขึ้นแล้วหรือยัง?

ตัวชี้วัดสุดท้ายอาจมองไม่ได้เห็นชัดเท่าไร แต่สำคัญมาก BCA ให้ความสำคัญกับ ตัวชี้วัดความเสี่ยงทางการเงิน (Financial Risk Measures) เช่น

• ความผันผวนของตลาด (Market Stress)

• ภาวะสินเชื่อ (Credit Conditions)

• ความเสี่ยงจากการกระจุกตัวหรือการใช้หนี้ (Leverage & Concentration)

ตัวชี้วัดเหล่านี้มักเริ่มแย่ลง ก่อนที่ภาพใหญ่จะเปลี่ยน และ BCA มองว่าหมวดนี้เป็นหนึ่งในสัญญาณที่น่ากังวลมากที่สุด แม้ว่าวัฏจักร AI จะยังคงดำเนินต่อไป

ภาพรวมและสรุป

BCA มองว่าวัฏจักร AI อยู่ในช่วง Late Cycle แต่ยังไม่มีสัญญาณว่าใกล้จบในระยะสั้น อย่างไรก็ตาม ความเสี่ยงกำลังค่อยๆ สะสม ทั้งจากการลงทุนที่เร่งตัว และโครงสร้างตลาดที่อาจเปลี่ยนไปในอนาคต


4 ตัวชี้วัดนี้จึงทำหน้าที่เป็นกรอบความคิด ที่ช่วยให้นักลงทุนประเมินว่า ตลาดกำลังอยู่ในช่วงไหนของวัฏจักร เพราะการลงทุนที่ดีไม่ใช่แค่การมองหาโอกาส แต่คือการเข้าใจจังหวะของความเสี่ยงด้วย