Wealth EZ: ช่วงเวลาตั้งแต่ในอดีตจนถึงปัจจุบันการใช้ชีวิตร่วมกันของชายและหญิงที่เรียกว่าคู่สมรสหรือคู่สามีภรรยาจะมีการความผูกพันทางกฎหมาย คือ ใช้ “การจดทะเบียนสมรส” เป็นเครื่องมือที่ทำให้ทั้งฝ่ายหญิงและฝ่ายชายแต่ละฝ่ายจะมีสิทธิและประโยชน์ที่ได้รับตามที่กฎหมายกำหนด รวมทั้งหากมีบุตรก็จะได้สิทธิและประโยชน์ตามกฎหมายเช่นเดียวกัน 


แต่ก็ยังมีคู่สามีภรรยาอีกบางส่วนที่ใช้ชีวิตอยู่ร่วมกันโดย “ไม่ได้จดทะเบียนสมรส” คือ เป็นการใช้ชีวิตรวมกันแต่ไม่มีข้อผูกพันหรือความสัมพันธ์ทางกฎหมายแต่อย่างใด ซึ่งในระหว่างที่อยู่กินกันนั้นหากฝ่ายภรรยาเกิดตั้งครรภ์และให้กำเนิดบุตร บุตรที่เกิดขึ้นจะถือว่าเป็น “บุตรนอกกฎหมาย” หรือ “บุตรนอกสมรส”


“บุตรนอกกฎหมาย” หรือ “บุตรนอกสมรส” คือ บุตรที่เกิดจากหญิง - ชาย หรือมารดากับ บิดา ที่มิได้จดทะเบียนสมรสกัน แต่บุตรที่เกิดขึ้นนั้นทางกฎหมายจะถือว่าเป็นบุตรของมารดาและมีสิทธิได้รับมรดกจากมารดาเสมอ


“คำถามตามมา คือ ในส่วนของมรดกของฝ่ายบิดา บุตรที่เกิดขึ้นจะมีสิทธิได้รับมรดกของบิดาเหมือนกันหรือไม่ ซึ่งในทางกฎหมายระบุไว้ว่าบุตรที่เกิดจากการที่บิดาและมารดาที่ไม่ได้จดทะเบียนสมรสกันจะไม่มีสิทธิได้รับมรดกจากบิดา”

ทางออกของปัญหานี้ คือ ฝ่ายบิดาจะต้องไปยื่นจดทะเบียนรับรองบุตรหรือยื่นคำร้องต่อศาลให้มีคำพิพากษาออกมาให้บุตรเป็นของฝ่ายบิดา ก็จะทำให้สถานภาพของบุตรนอกสมรสเป็นบุตรโดยชอบด้วยกฎหมาย มีสิทธิได้รับมรดกจากฝ่ายบิดา ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตราที่ 1627 ที่วางหลักไว้ว่า บุตรนอกกฎหมายที่บิดาได้รับรองแล้วและบุตรบุญธรรมนั้น ให้ถือว่าเป็นผู้สืบสันดาน เหมือนกับบุตรที่ชอบด้วยกฎหมาย


“นอกจากวิธีการยื่นจดรับรองบุตรยังมีพฤติกรรมบางอย่างที่จะสามารถรับรองบุตรนอกกฎหมายให้กลายเป็นบุตรโดยชอบด้วยกฎหมายโดยปริยายได้ เช่น การ ให้บุตรใช้นามสกุลของบิดา หรือ การไปแจ้งในใบเกิดของบุตรว่าเป็นบิดา หรือการพาเข้าโรงเรียนไปรับ - ไปส่ง หรือการส่งเสริมเลี้ยงดูอย่างเปิดเผยต่อสาธารณชนเป็นปกติ ก็จะส่งผลให้จากบุตรนอกกฎหมายหรือนอกสมรสได้รับการรับรองให้เป็นบุตรโดยชอบด้วยกฎหมายของบิดา เป็นผู้สืบสันดานและเป็นทายาทโดยธรรมของบิดาเช่นกัน”


หาก “บิดาเกิดเสียชีวิต” และมีการแบ่งทรัพย์มรดก ก็จะมีสิทธิในการรับมรดกของบิดาเพราะถือว่าเป็นทายาทโดยธรรมลำดับที่ 1 เช่นเดียวกับบุตรตามกฎหมายของบิดา ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาตรา 1629  


“นอกจากวิธีที่กล่าวมาข้างต้น ยังมีอีกวิธีที่เป็นผลดีและเป็นการลดปัญหาความยุ่งยากทางกฎหมาย คือ ให้ฝ่ายบิดาทำพินัยกรรมระบุชื่อบุตรดังกล่าวเป็นทายาทที่ได้รับมรดกตามพินัยกรรมจะทำให้บุตรนอกกฎหมายสามารถรับมรดกตามเจตนาและความต้องการของฝ่ายบิดาได้อย่างชัดเจน”


โดยสรุป “บุตรนอกกฎหมาย” หรือ “บุตรนอกสมรส” จะมีสิทธิที่เกิดตามธรรมชาติ คือ เป็นบุตรของฝ่ายมารดา มีสิทธิในการรับมรดกของมารดา แต่ในส่วนของ “บิดา” จะต้องมีการรับรองตามกฎหมาย โดยการไปจดทะเบียนรับรองบุตร มีคำสั่งศาล หรือฝ่ายบิดามีพฤติกรรมที่แสดงออกโดยเปิดเผยต่อสาธารณชนว่าบุตรที่เกิดดังกล่าวเป็นบุตรของตน ซึ่งจะทำให้บุตรเป็นทายาทโดยธรรมและมีสิทธิที่จะได้รับมรดกของฝ่ายบิดาตามความต้องการ


ติดตามความรู้และข่าวสารสมาคมนักวางแผนการเงินไทย ได้ที่ LINE@cfpthailand, สมาคมนักวางแผนการเงินไทย Facebook Fanpage และ www.tfpa.or.th