เมื่อพูดถึง “การทำพินัยกรรม” หลายท่านอาจคิดว่า เป็นเรื่องของคนรวย มีทรัพย์สินจำนวนมาก อีกทั้งยังรู้สึกว่า เป็นเรื่องที่ยุ่งยาก ซับซ้อน ความคิดเหล่านี้ถือเป็นทัศนคติที่ “ไม่ถูกต้อง” เพราะเราทุกคนต่างทยอยสะสมทรัพย์สินของตัวเองอยู่แล้วระหว่างการดำเนินชีวิตในแต่ละวัน “พินัยกรรม” จึงเป็นเรื่องที่สามารถทำได้ทุกคนและทุกช่วงวัย เพราะเหตุไม่คาดฝันเกิดขึ้นได้เสมอ อาทิ  การเกิดอุบัติเหตุ หรือโรคภัยไข้เจ็บที่รุนแรงถึงขั้นชีวิต เมื่อเกิดขึ้นแล้วแต่ไม่ได้ทำ “พินัยกรรม” เอาไว้ อาจส่งผลให้สินทรัพย์ต่างๆ ไม่ได้ตกไปเป็นของคนที่เป็นเจ้าของทรัพย์ต้องการจะให้จริงๆ


“รวมถึงปัญหาลูกหลานไม่ทราบว่ามีทรัพย์สินอะไรและอยู่ที่ไหนบ้าง ทำให้ทรัพย์สินบางอย่างอาจตกหล่นไปเป็นของบุคคลอื่นนอกจากต้องสูญเสียทรัพย์สินให้คนอื่นแล้ว ยังอาจจะต้องสูญเสียความสัมพันธ์อันดีภายในครอบครัวอีกด้วยเพื่อไม่ให้เกิดกรณีดังกล่าวข้างต้น จึงควรศึกษาและจัดทำพินัยกรรมไว้แต่เนิ่นๆ”


ในเรื่องของจำนวนทรัพย์สิน ไม่ว่าจะมีจำนวนมากหรือจำนวนน้อย แต่ถ้าอยากส่งมรดกให้ตรงใจกับผู้ที่ต้องการให้จริงๆ แม้ว่าจะมีทรัพย์สินเพียงชิ้นเดียว ก็ควรจัดทำ “พินัยกรรม” เพราะหากไม่ได้จัดทำพินัยกรรม ทรัพย์สินเหล่านั้นก็จะถูกแบ่งตามกระบวนการทางกฎหมายอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้


“การจัดทำพินัยกรรม” ถือเป็นคำสั่งเสียครั้งสุดท้าย เพื่อให้แน่ใจว่าทรัพย์สินจะถูกส่งต่อหรือถ่ายโอนไปยังบุคคลที่ต้องการให้อย่างแท้จริง โดยผู้ที่ทำพินัยกรรมได้ต้องมีอายุครบ 15 ปีขึ้นไป และศาลไม่ได้มีคำสั่งให้เป็นคนไร้ความสามารถ โดยวิธีการจัดพินัยกรรม มี 5 แบบ คือ

1.พินัยกรรมแบบธรรมดา: เป็นพินัยกรรมที่สามารถพิมพ์ขึ้นมาได้ โดยมีพยานลงลายมือชื่อรับรองการทำพินัยกรรมอย่างน้อย 2 คน และพยานต้องไม่มีส่วนได้เสียหรือไม่เป็นผู้รับมรดกในพินัยกรรมนั้นๆ


2.พินัยกรรมแบบเขียนเองทั้งฉบับ: เป็นการเขียนพินัยกรรมด้วยลายมือคุณเองทั้งฉบับ ลงวัน เดือน ปีที่ทำ พร้อมลงลายมือชื่อกำกับไว้ด้วย (ไม่จำเป็นต้องมีพยาน)



3.พินัยกรรมแบบฝ่ายเมือง: ผู้ทำพินัยกรรมต้องไปแจ้งนายอำเภอหรือผู้อำนวยการเขตให้เป็นผู้จัดทำให้ เมื่อผู้ทำพินัยกรรมพร้อมพยานอย่างน้อย 2 คนลงลายมือชื่อแล้ว จากนั้น เจ้าพนักงานจะลงลายมือชื่อ วัน เดือน ปี ที่ทำ พร้อมประทับตราประจำตำแหน่ง


4.พินัยกรรมทำเป็นเอกสารลับ: ผู้ทำพินัยกรรมเขียนหรือพิมพ์เอง หรือให้ผู้อื่นทำให้ก็ได้พร้อมลงลายมือชื่อในพินัยกรรมจากนั้นใส่ซองปิดผนึก และลงลายมือชื่อตรงรอยผนึกนั้น พร้อมทั้งนำพยาน 2 คน ไปให้ถ้อยคำต่อนายอำเภอหรือผู้อำนวยการเขตเพื่อบันทึกไว้บนซองเอกสารนั้น


5.พินัยกรรมทำด้วยวาจา: เป็นการทำพินัยกรรมในภาวะฉุกเฉินเท่านั้น เช่น มีอุบัติเหตุร้ายแรงและใกล้เสียชีวิต  โดยผู้ทำพินัยกรรมแจ้งข้อความด้วยวาจา จากนั้นพยาน 2 คนรีบไปแจ้งวันเดือนปีและข้อความที่ผู้ทำพินัยกรรมสั่งไว้ต่อนายอำเภอหรือผู้อำนวยการเขต


“พินัยกรรมแต่ละแบบ” มีหลักเกณฑ์และขั้นตอนในการทำที่แตกต่างกัน รวมถึงถ้าหากทรัพย์สินและหนี้สินมีความซับซ้อนสูงก็ควร ‘ปรึกษานักกฎหมาย’ เพื่อจัดทำทะเบียนทรัพย์สินและพินัยกรรมที่มีความถูกต้องและมีผลบังคับใช้ได้ตามกฎหมาย จะเห็นได้ว่าความจำเป็นใน “การทำพินัยกรรม” นั้นไม่ได้ขึ้นอยู่กับจำนวนเงิน แต่เป็นความสะสวดในการแบ่งมรดกและเพื่อให้การแบ่งมรดกเป็นไปตามเจตนารมณ์ของเจ้าของทรัพย์นั้นเอง


ติดตามความรู้และข่าวสารสมาคมนักวางแผนการเงินไทย ได้ที่ LINE@cfpthailand,สมาคมนักวางแผนการเงินไทย Facebook Fanpageและ www.tfpa.or.th