การลงทุนในตราสารหนี้ (พันธบัตรรัฐบาล หรือหุ้นกู้เอกชน) เป็นหนึ่งในทางเลือกยอดนิยมสำหรับผู้ที่ต้องการผลตอบแทนสม่ำเสมอและความเสี่ยงต่ำกว่าหุ้น แต่นักลงทุนมือใหม่หลายคนอาจสงสัยว่า เราจะสามารถซื้อตราสารหนี้ได้จากที่ไหนบ้าง และคำว่า "ตลาดแรก" กับ "ตลาดรอง" มีความแตกต่างกันอย่างไร ในบทความนี้ Wealthy Thai ได้สรุปข้อมูลที่น่าสนใจ เพื่อไขข้อสงสัยต่างๆ มาให้แล้ว

1.ตลาดแรก (Primary Market) การซื้อ "ของใหม่" แกะกล่อง

ตลาดแรกคือ ตลาดสำหรับเสนอขายตราสารหนี้ที่ออกใหม่เป็นครั้งแรก โดยเป็นการระดมทุนจากนักลงทุนไปยังบริษัทหรือผู้ออก (รัฐบาล หรือ บริษัทเอกชน) โดยตรง

ลักษณะการซื้อ : เป็นการจองซื้อในช่วงเวลาที่กำหนด (Subscription Period)


ราคา : กำหนดจำนวนหน่วยหรือจำนวนเงินลงทุนขั้นต่ำไว้ เช่น 100,000 บาท หรือเท่ากับ 100 หน่วย หน่วยละ 1,000 บาท


รูปแบบการเสนอขาย:

• PO (Public Offering) : เสนอขายแก่ประชาชนทั่วไป โดยเปิดเผยข้อมูลของบริษัทให้เข้าถึงได้ และปฏิบัติตามเงื่อนไขของสำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต)

• PP (Private Placement) : เสนอขายในวงจำกัด เช่น นักลงทุนสถาบันหรือนักลงทุนรายใหญ่

ช่องทางซื้อ : ติดต่อซื้อได้ที่สถาบันการเงินที่เป็นผู้จัดจำหน่ายหรือเป็นตัวแทนจำหน่ายโดยตรง หรือซื้อหุ้นกู้ผ่านช่องทางออนไลน์และแอปพลิเคชั่นโมบายแบงกิ้งของสถาบันการเงิน

2.ตลาดรอง (Secondary Market) การซื้อ "ของเปลี่ยนมือ"

หากคุณพลาดซื้อตราสารหนี้ในตลาดแรก หรือต้องการขายตราสารหนี้ที่ถืออยู่ก่อนจะครบกำหนด คุณต้องเข้ามาที่ "ตลาดรอง" ซึ่งเป็นตลาดสำหรับซื้อขายตราสารหนี้ที่ถูกเปลี่ยนมือจากนักลงทุนคนหนึ่งไปยังอีกคนหนึ่ง โดยบริษัทผู้ออกตราสารหนี้ไม่ได้เงินทุนจากการซื้อขายนี้ และไม่ได้เป็นการเพิ่มจำนวนสินทรัพย์ใหม่ ช่วยสร้างสภาพคล่อง (Liquidity)


ลักษณะการซื้อ : ซื้อขายได้ตลอดเวลาทำการ โดยไม่ต้องรอช่วงเปิดจอง


ราคา : ราคาจะขึ้นลงตาม "ราคาตลาด" ซึ่งผันผวนตามอัตราดอกเบี้ยในขณะนั้น (อาจจะแพงกว่าหรือถูกกว่าราคาจองซื้อก็ได้)


ช่องทางซื้อขาย: สามารถซื้อขายแบบ Over the Counter หรือ OTC คือไม่มีระบบหรือสถานที่กลางในการจับคู่การซื้อขาย โดยนักลงทุนที่จะซื้อขายตราสารหนี้สามารถติดต่อกับธนาคารหรือบริษัทหลักทรัพย์ที่ทำหน้าที่เป็นดีลเลอร์ โดยข้อมูลการซื้อขายตรวจสอบได้ผ่านสมาคมตลาดตราสารหนี้ไทย (ThaiBMA) 


นอกจากการซื้อตราสารหนี้ในตลาดแรกและตลาดรองแล้ว ยังมีการลงทุนทางอ้อมผ่าน “กองทุนรวมตราสารหนี้” อีกด้วย ซึ่งมีผู้เชี่ยวชาญอย่างบริษัทหลักทรัพย์จัดการกองทุน (บลจ.) เป็นผู้บริหารจัดการให้ นักลงทุนสามารถเลือกกองทุนที่มีนโยบายเหมาะสมกับความเสี่ยงที่ตนเองรับได้ โดยปัจุบันมีกองทุนลักษณะนี้ในประเทศและต่างประเทศให้เลือกหลากหลาย


โดยสรุปแล้วการเข้าใจความแตกต่างระหว่างตลาดแรกและตลาดรองจะช่วยให้นักลงทุนบริหารเงินได้มีประสิทธิภาพมากขึ้น หากต้องการความแน่นอนในเรื่องราคาและจังหวะที่ชัดเจน ตลาดแรก คือคำตอบ แต่หากต้องการความยืดหยุ่นหรือต้องการผลตอบแทนที่อาจเพิ่มขึ้นจากส่วนต่างราคา ตลาดรอง ก็เป็นทางเลือกที่น่าสนใจ