Where2put Ur Money: หลายๆ คนเมื่อได้ยินคำว่า “Option” มักนึกถึง ทางเลือก หรือสิ่งที่มีไว้ให้เราต้องเลือกกัน แต่ในทางการเงินการลงทุนคำว่า “Option” กลับหมายความถึง ตราสารทางการเงินที่มีลักษณะเป็นสัญญาล่วงหน้า หรือตราสารอนุพันธ์ประเภทหนึ่งที่ให้สิทธิ (Right) แก่ผู้ถือครองในการซื้อ หรือขายสินทรัพย์อ้างอิง (Underlying Asset) ที่ได้กำหนดไว้ตามคุณภาพ จำนวน ราคา และระยะเวลาที่กำหนดไว้ล่วงหน้า


“โดยการซื้อขาย Option ค่อนข้างเป็นที่นิยมกันอย่างมากในต่างประเทศ เนื่องจากเป็นช่องทางการเก็งกำไรที่อาจทำให้ได้รับกำไรอย่างมหาศาลด้วยเงินลงทุนเพียงเล็กน้อยเท่านั้น นอกจากนี้ ยังสามารถนำมาใช้เป็นเครื่องมือในการบริหารความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นจากความผันผวนของราคาสินทรัพย์ในอนาคตได้อีกด้วย”


อย่างไรก็ตาม ในการซื้อขาย “Option” จำเป็นที่จะต้องทราบถึงลักษณะที่สำคัญดังต่อไปนี้เสียก่อน

• “ผู้ขายสัญญา” หรือ “ผู้ออก” (Writer) คือ ผู้ที่มีภาระผูกพันที่จะต้องปฏิบัติตามสัญญาที่ตนเป็นผู้ออกในกรณีที่ผู้ถือครองเลือกที่จะใช้สิทธิตามสัญญานั้น โดยที่ผู้ขายสัญญาจะได้รับค่าธรรมเนียมที่เรียกกันว่า “ค่าพรีเมี่ยม (Premium)” จากผู้ซื้อเป็นการตอบแทน โดยปกติผู้ขายสัญญาจะไม่ใช่ผู้ที่เป็นเจ้าของสินทรัพย์อ้างอิงตามสิทธิที่ได้ระบุไว้

กรณีที่ผู้ออกมีสินทรัพย์อ้างอิงอยู่ในความครอบครองของตนเองจะเรียกว่า “Covered Options” ส่วนกรณีที่ผู้ออกไม่มีสินทรัพย์อ้างอิงอยู่ในความครอบครองเลย จะถูกเรียกว่า “Naked Options”

• “ผู้ถือครองสัญญา” หรือ “ผู้ซื้อ” (Holder) คือ ผู้ที่ลงทุนจ่ายค่าพรีเมี่ยมให้แก่ผู้ขายสัญญา เพื่อให้ได้มาซึ่งสิทธิในการซื้อ หรือ ขายสินทรัพย์อ้างอิงตามที่ Option นั้นได้กำหนดไว้ เนื่องจากเป็นการได้รับสิทธิตามสัญญา ดังนั้น ผู้ถือครอง Option อาจเลือกที่จะใช้ หรือไม่ใช้สิทธินั้นก็ได้ โดยไม่ถือว่าเป็นภาระผูกพันที่ต้องซื้อ หรือ ขายสินทรัพย์อ้างอิงดังที่ระบุไว้ใน Option แต่อย่างใด

• สิทธิที่ให้แก่ผู้ถือครอง Option สามารถแบ่งออกได้เป็น สิทธิในการ “ซื้อ” สินทรัพย์อ้างอิงตามคุณภาพ จำนวน และราคาที่ระบุไว้ ภายในระยะเวลาที่กำหนดขึ้น โดยเรียกกันว่า “Call Option” ส่วนสิทธิในการ “ขาย” สินทรัพย์อ้างอิงตามคุณภาพ จำนวน และราคาที่ระบุไว้ ภายในระยะเวลาที่กำหนดจะเรียกกันว่า “Put Option”

• ราคาที่กำหนดให้ใช้สิทธิ (Exercise หรือ Strike Price) คือ ราคาที่ใช้ในการซื้อ หรือ ขายสินทรัพย์อ้างอิงตามที่กำหนดไว้ล่วงหน้าในสัญญา โดยถูกกำหนดขึ้นเมื่อมีการออก Option มาจำหน่าย

• ระยะเวลาในการใช้สิทธิตามสัญญา (Time to Maturity) คือ ระยะเวลาที่เหลืออยู่สำหรับผู้ถือครองสัญญาในการใช้สิทธิตามที่ระบุไว้ใน Option ดังกล่าว โดยมีวันหมดอายุการการใช้สิทธิ (Expiration Date) ซึ่งก็คือ วันที่ครบกำหนดของระยะเวลาในการใช้สิทธินั่นเอง
  
  

สังเกตได้ว่า “Option” จะมีลักษณะใกล้เคียงกันกับสัญญาซื้อขายล่วงหน้าแบบ “Forward” และ  “Futures” โดยมีการกำหนดรายละเอียดของสัญญากันล่วงหน้า แต่จะแตกต่างกันตรงที่

• สัญญาซื้อขายล่วงหน้าทั้ง Forward และ Futures คู่สัญญาไม่ว่าจะเป็นผู้ซื้อ หรือผู้ขายต่างมีภาระผูกพันที่ต้องปฎิบัติตามไม่ว่าจะเป็นการส่งมอบ หรือการชำระราคาเมื่อสัญญานั้นครบกำหนด

“สำหรับ Option ผู้ขายจะมีภาระผูกพันที่ต้องปฏิบัติตามสัญญาที่ตนเป็นผู้ออกเฉพาะในกรณีที่ผู้ถือครองเลือกที่จะใช้สิทธิตามสัญญาเท่านั้น นอกจากนี้ผู้ถือครอง Option ยังสามารถเลือกที่จะใช้สิทธิหรือไม่ก็ได้ โดยไม่ถือเป็นภาระผูกพันแต่อย่างใด ซึ่งหากไม่มีการใช้สิทธิเกิดขึ้น Option นั้นก็จะไม่มีมูลค่าอีกต่อไป (มูลค่าของ Option จะเท่ากับ 0)”

• การซื้อขาย Forward จะขึ้นอยู่กับการตกลงกันระหว่างคู่สัญญาทั้งสองฝ่าย ในขณะที่การซื้อขาย Futures ต้องทำขึ้นในตลาดล่วงหน้าที่มีการจัดตั้งขึ้นอย่างเป็นทางการเท่านั้น สำหรับ Option อาจซื้อขายโดยการตกลงกันระหว่างคู่สัญญา หรือในตลาดที่มีการจัดตั้งขึ้นอย่างเป็นทางการก็ได้

• ราคาซื้อขายของทั้ง Forward และ Futures เป็นราคาของสินทรัพย์อ้างอิงที่ทำการซื้อขายนั้น ในขณะที่ราคาซื้อขายของ Option ก็คือ “ค่าพรีเมี่ยม” ที่ผู้ซื้อต้องจ่ายให้แก่ผู้ขายเพื่อให้ได้มาซึ่ง Option นั้นๆ

และทั้งหมดนี้ก็คือ ลักษณะที่สำคัญของ “Option” ซึ่งเป็นตราสารอนุพันธ์ประเภทหนึ่งที่นักลงทุนต้องรู้ก่อนที่จะเริ่มต้นลงทุนด้วยความมั่นใจ และระมัดระวังเป็นอย่างดีนั่นเองครับ